Tham vấn chuyên môn: THS.BSNT Đào Đức Phong - Khoa Nội tiết - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh
Tóm tắt thông tin nội dung:
Viêm tuyến giáp Hashimoto là bệnh tự miễn gây tổn thương tuyến giáp và là nguyên nhân phổ biến dẫn đến suy giáp.
Viêm giáp Hashimoto thường tiến triển âm thầm với các triệu chứng: mệt mỏi, tăng cân, da khô, rụng tóc, táo bón và sợ lạnh.
Nếu không kiểm soát tốt, viêm giáp Hashimoto có thể gây suy giáp, ảnh hưởng đến tim mạch, khả năng sinh sản, thai kỳ và sức khỏe tinh thần.
Nguy cơ mắc viêm giáp Hashimoto cao hơn ở phụ nữ và người có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp hoặc các bệnh tự miễn.
Chẩn đoán viêm giáp Hashimoto dựa trên khám lâm sàng, xét nghiệm hormone tuyến giáp, kháng thể tuyến giáp và siêu âm.
Điều trị viêm giáp Hashimoto chủ yếu bằng thuốc hormone tuyến giáp thay thế và theo dõi định kỳ lâu dài.
Viêm giáp Hashimoto chưa thể chữa khỏi hoàn toàn nhưng có thể kiểm soát hiệu quả nếu phát hiện sớm và điều trị đúng cách.
1. Viêm giáp Hashimoto có nguy hiểm không?
Viêm giáp Hashimoto thường không nguy hiểm nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, đây là bệnh tự miễn mạn tính có thể làm suy giảm chức năng tuyến giáp theo thời gian, dẫn đến suy giáp và nhiều vấn đề sức khỏe khác. [2]
Nếu không được kiểm soát, người bệnh có nguy cơ gặp các biến chứng như bướu cổ, rối loạn mỡ máu, bệnh tim mạch, ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và thai kỳ. Trong những trường hợp hiếm gặp, suy giáp nặng kéo dài có thể gây hôn mê phù niêm (myxedema coma) - một biến chứng nguy hiểm cần được cấp cứu kịp thời. [3]
2. Triệu chứng viêm tuyến giáp Hashimoto
Viêm giáp Hashimoto thường tiến triển chậm và có thể không gây triệu chứng rõ ràng trong giai đoạn đầu. Khi chức năng tuyến giáp suy giảm, người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như:
Mệt mỏi, uể oải kéo dài.
Tăng cân không rõ nguyên nhân.
Da khô, tóc khô và dễ rụng.
Táo bón.
Nhạy cảm với lạnh (sợ lạnh).
Giảm trí nhớ, khó tập trung.
Trầm cảm hoặc thay đổi tâm trạng.
Rối loạn kinh nguyệt ở nữ giới.
Tuyến giáp to (bướu cổ), gây cảm giác căng tức vùng cổ.
Các triệu chứng thường xuất hiện từ từ và dễ nhầm lẫn với nhiều vấn đề sức khỏe khác. Do đó, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa Nội tiết khi có các dấu hiệu bất thường kéo dài để được chẩn đoán và điều trị kịp thời. [3]
3. Viêm giáp Hashimoto gây biến chứng gì?
Nếu không được kiểm soát tốt, viêm tuyến giáp Hashimoto có thể gây suy giáp và làm tăng nguy cơ gặp nhiều biến chứng ảnh hưởng đến sức khỏe toàn thân. Bên cạnh đó, nếu quan tâm đến biến chứng ở tình trạng ngược lại là cường giáp, bạn có thể tìm hiểu thêm về bệnh mắt do cường giáp.
3.1. Suy giáp mạn tính
Suy giáp là biến chứng phổ biến của viêm tuyến giáp Hashimoto. Khi tuyến giáp bị tổn thương kéo dài, khả năng sản xuất hormone tuyến giáp suy giảm, khiến quá trình trao đổi chất trong cơ thể diễn ra chậm hơn. [2]
Người bệnh có thể gặp các triệu chứng như mệt mỏi, tăng cân, da khô, táo bón, sợ lạnh, giảm trí nhớ và giảm khả năng tập trung. Nếu không điều trị, suy giáp có thể ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống và chức năng của nhiều cơ quan. [2]
3.2. Ảnh hưởng đến tim mạch
Suy giảm hormone tuyến giáp do Hashimoto có thể làm tăng cholesterol LDL ("cholesterol xấu") trong máu, từ đó làm tăng nguy cơ xơ vữa động mạch và bệnh tim mạch. Ngoài ra, người bệnh có thể gặp tình trạng nhịp tim chậm, tăng huyết áp tâm trương hoặc suy giảm chức năng tim nếu suy giáp kéo dài và không được kiểm soát hiệu quả. [4]
3.3. Ảnh hưởng đến khả năng sinh sản và thai kỳ
Hormone tuyến giáp đóng vai trò quan trọng đối với chức năng sinh sản và sự phát triển của thai nhi. Khi viêm tuyến giáp Hashimoto gây suy giáp, phụ nữ có thể bị rối loạn kinh nguyệt, giảm khả năng rụng trứng và khó thụ thai hơn bình thường. [5]
Đối với phụ nữ mang thai, suy giáp không được kiểm soát làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, tiền sản giật, thiếu máu thai kỳ và nhau bong non. Ngoài ra, hormone tuyến giáp còn cần thiết cho sự phát triển của não bộ và hệ thần kinh của thai nhi, đặc biệt trong 3 tháng đầu của thai kỳ. Vì vậy, việc phát hiện và điều trị sớm Hashimoto có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe của cả mẹ và bé. [5]
3.4. Ảnh hưởng tâm thần và thần kinh
Nồng độ hormone tuyến giáp thấp kéo dài có thể tác động đến hoạt động của não bộ và hệ thần kinh. Người bệnh thường cảm thấy mệt mỏi, giảm trí nhớ, khó tập trung, suy giảm khả năng tư duy hoặc xuất hiện các triệu chứng trầm cảm, lo âu. Những biểu hiện này thường cải thiện khi chức năng tuyến giáp được kiểm soát ổn định. [6]
3.5. Phù niêm (Myxedema) - biến chứng hiếm nhưng nghiêm trọng
Phù niêm là biến chứng hiếm gặp nhưng nguy hiểm của suy giáp nặng kéo dài do Hashimoto. Tình trạng này xảy ra khi cơ thể thiếu hormone tuyến giáp nghiêm trọng trong thời gian dài, khiến các chức năng sống bị suy giảm. [7]
Người bệnh có thể xuất hiện các dấu hiệu như hạ thân nhiệt, nhịp tim chậm, khó thở, buồn ngủ quá mức, lú lẫn hoặc giảm ý thức. Trong những trường hợp nặng, phù niêm có thể dẫn đến hôn mê và đe dọa tính mạng nếu không được cấp cứu kịp thời. Mặc dù hiếm gặp, đây là lý do người bệnh Hashimoto cần được theo dõi và điều trị đúng theo chỉ định của bác sĩ. [7]
4. Nguyên nhân gây bệnh viêm tuyến giáp Hashimoto
Hiện nay, nguyên nhân chính xác gây viêm tuyến giáp Hashimoto vẫn chưa được xác định rõ. Tuy nhiên, các chuyên gia cho rằng bệnh xảy ra do sự kết hợp giữa yếu tố di truyền và các tác nhân từ môi trường, khiến hệ miễn dịch tấn công nhầm các tế bào tuyến giáp. Một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm:
Yếu tố di truyền: Nguy cơ mắc Hashimoto cao hơn ở những người có người thân trong gia đình mắc bệnh tuyến giáp hoặc các bệnh tự miễn khác. Điều này cho thấy yếu tố di truyền có vai trò quan trọng trong sự phát triển của bệnh. [3]
Giới tính nữ: Phụ nữ có nguy cơ mắc viêm tuyến giáp Hashimoto cao hơn 7 lần so với nam giới. Các chuyên gia cho rằng sự khác biệt về hormone và hệ miễn dịch có thể là nguyên nhân làm tăng nguy cơ mắc bệnh ở nữ giới.[2]
Mắc các bệnh tự miễn khác: Những người mắc các bệnh tự miễn như đái tháo đường type 1, viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống hoặc bệnh Celiac có nguy cơ phát triển Hashimoto cao hơn người bình thường.
Thừa hoặc thiếu i-ốt: I-ốt là vi chất cần thiết cho hoạt động của tuyến giáp. Tuy nhiên, cả tình trạng thiếu hụt hoặc dư thừa i-ốt kéo dài đều có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp và làm tăng nguy cơ khởi phát bệnh ở những người có cơ địa nhạy cảm. Vì vậy, bạn có thể tham khảo thêm người bị tuyến giáp kiêng ăn gì để điều chỉnh chế độ ăn hợp lý.
Yếu tố môi trường: Một số yếu tố như nhiễm virus, tiếp xúc với bức xạ hoặc căng thẳng kéo dài được cho là có thể góp phần kích hoạt phản ứng tự miễn ở những người có yếu tố nguy cơ. [3]
Hormone: Sự thay đổi trong nồng độ hormone, đặc biệt là trong giai đoạn mang thai hoặc sau sinh, có thể kích thích sự phát triển của bệnh ở một số phụ nữ. [3]
5. Ai là người dễ nhiễm bệnh viêm tuyến giáp Hashimoto
Mặc dù bệnh có thể xảy ra ở bất kỳ ai, một số nhóm đối tượng dưới đây có nguy cơ mắc viêm tuyến giáp Hashimoto cao hơn:
Phụ nữ: Hashimoto gặp ở nữ giới nhiều hơn nam giới do sự khác biệt về nội tiết tố và hoạt động của hệ miễn dịch. Bệnh thường được phát hiện ở phụ nữ trong độ tuổi từ 30 - 50. [2]
Người có tiền sử gia đình mắc bệnh tuyến giáp hoặc bệnh tự miễn: Nguy cơ mắc Hashimoto cao hơn nếu cha mẹ, anh chị em ruột hoặc người thân từng mắc bệnh tuyến giáp, viêm tuyến giáp Hashimoto hay các bệnh tự miễn khác.[3]
Người mắc các bệnh tự miễn: Những người mắc đái tháo đường type 1, viêm khớp dạng thấp, lupus ban đỏ hệ thống hoặc bệnh Celiac có nguy cơ phát triển Hashimoto cao hơn người bình thường. [8]
Phụ nữ mang thai hoặc sau sinh: Sự thay đổi nội tiết và miễn dịch trong thai kỳ hoặc sau sinh có thể làm tăng nguy cơ khởi phát hoặc làm nặng thêm bệnh Hashimoto. [7]
Người trung niên và cao tuổi: Mặc dù bệnh có thể xuất hiện ở mọi lứa tuổi, Hashimoto thường được chẩn đoán nhiều hơn ở người trưởng thành và nguy cơ mắc bệnh tăng theo tuổi tác.[9]
6. Phương pháp chẩn đoán bệnh viêm giáp Hashimoto
Do các triệu chứng của viêm tuyến giáp Hashimoto thường không đặc hiệu, bác sĩ thường kết hợp khám lâm sàng, xét nghiệm máu và siêu âm tuyến giáp để chẩn đoán bệnh chính xác. Các phương pháp chẩn đoán viêm giáp Hashimoto bao gồm:
Khám lâm sàng: Bác sĩ đánh giá các triệu chứng như mệt mỏi, tăng cân, sợ lạnh, táo bón, rụng tóc hoặc kiểm tra tuyến giáp có dấu hiệu phì đại (bướu cổ) hay không. [2]
Xét nghiệm hormone tuyến giáp (TSH, FT4): Đây là xét nghiệm quan trọng giúp đánh giá chức năng tuyến giáp. Người mắc Hashimoto thường có nồng độ TSH tăng cao và hormone tuyến giáp giảm khi bệnh đã gây suy giáp. [2]
Xét nghiệm kháng thể tuyến giáp (Anti-TPO, Anti-Tg): Sự hiện diện của các kháng thể này giúp xác định tình trạng tự miễn đang tấn công tuyến giáp. Trong đó, Anti-TPO tăng cao là dấu hiệu thường gặp ở người bệnh Hashimoto. [10]
Siêu âm tuyến giáp: Phương pháp này giúp đánh giá kích thước, cấu trúc tuyến giáp và phát hiện các bất thường như bướu giáp hoặc nhân giáp nếu có. Trường hợp phát hiện u, bạn có thể tìm hiểu thêm u tuyến giáp cần kiêng những gì để chủ động chăm sóc sức khỏe.
Sinh thiết tuyến giáp (nếu cần): Sinh thiết bằng kim nhỏ (FNA) thường không được chỉ định thường quy để chẩn đoán Hashimoto. Tuy nhiên, bác sĩ có thể chỉ định thực hiện khi siêu âm phát hiện nhân giáp nghi ngờ hoặc cần phân biệt với ung thư tuyến giáp. Mẫu tế bào lấy từ tuyến giáp sẽ được phân tích dưới kính hiển vi để xác định bản chất tổn thương và hỗ trợ chẩn đoán chính xác. [11]
Dựa trên kết quả thăm khám và xét nghiệm, bác sĩ sẽ đưa ra chẩn đoán xác định và xây dựng phác đồ theo dõi, điều trị phù hợp cho từng người bệnh.
7. Phương pháp điều trị viêm tuyến giáp Hashimoto
Việc điều trị viêm tuyến giáp Hashimoto phụ thuộc vào mức độ tổn thương tuyến giáp và tình trạng hormone của từng người bệnh. Trong đó, điều trị nội khoa là phương pháp chủ yếu, còn phẫu thuật chỉ được chỉ định trong một số trường hợp đặc biệt.
7.1. Điều trị nội khoa
Điều trị nội khoa là phương pháp được áp dụng cho hầu hết người bệnh Hashimoto. Trường hợp bệnh đã gây suy giáp, bác sĩ thường chỉ định sử dụng hormone tuyến giáp thay thế (levothyroxine) để bổ sung lượng hormone mà tuyến giáp không còn sản xuất đủ. [2]
Việc dùng thuốc đúng liều giúp cải thiện các triệu chứng như mệt mỏi, tăng cân, táo bón, sợ lạnh và hỗ trợ đưa nồng độ hormone tuyến giáp trở về mức ổn định. Trong quá trình điều trị, người bệnh cần tái khám định kỳ và thực hiện các xét nghiệm chức năng tuyến giáp để bác sĩ điều chỉnh liều thuốc phù hợp khi cần thiết. [2]
Đối với những trường hợp Hashimoto chưa gây suy giáp, bác sĩ có thể chỉ định theo dõi định kỳ mà chưa cần sử dụng thuốc. Việc điều trị đúng liều giúp bệnh nhân cải thiện triệu chứng suy giáp, ổn định chuyển hóa, làm giảm kích thước bướu giáp, ngăn ngừa biến chứng…[2]
7.2. Phẫu thuật
Phẫu thuật không phải là phương pháp điều trị thường quy đối với viêm tuyến giáp Hashimoto. Tuy nhiên, người bệnh có thể được cân nhắc phẫu thuật trong một số trường hợp đặc biệt như bướu giáp kích thước lớn gây khó nuốt, khó thở, chèn ép các cấu trúc vùng cổ hoặc khi có nghi ngờ ung thư tuyến giáp. [8]
Sau phẫu thuật, người bệnh vẫn cần được theo dõi chức năng tuyến giáp và có thể phải sử dụng thuốc hoặc hormone tuyến giáp thay thế lâu dài tùy theo mức độ cắt bỏ tuyến giáp.
8. Bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc - Địa chỉ chẩn đoán và điều trị viêm tuyến giáp Hashimoto uy tín tại Hà Nội
Viêm tuyến giáp Hashimoto là bệnh tự miễn mạn tính cần được theo dõi và điều trị lâu dài nhằm kiểm soát chức năng tuyến giáp, phòng ngừa các biến chứng như suy giáp, rối loạn tim mạch hay ảnh hưởng đến khả năng sinh sản. Với định hướng điều trị chuyên sâu các bệnh lý nội tiết, Khoa Nội tiết - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc là địa chỉ được nhiều người bệnh tin tưởng lựa chọn trong thăm khám và điều trị các bệnh lý tuyến giáp, bao gồm viêm tuyến giáp Hashimoto.
Đội ngũ bác sĩ Nội tiết giàu kinh nghiệm: Người bệnh được trực tiếp thăm khám bởi các chuyên gia Nội tiết như ThS.BSNT. Đào Đức Phong, ThS.BSNT. Lê Thị Tâm, ThS.BS. Hà Lương Yên..., đều có nhiều năm công tác tại các bệnh viện tuyến Trung ương. Dựa trên kết quả thăm khám và tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ tư vấn, xây dựng phác đồ điều trị cá nhân hóa và theo dõi sát quá trình điều trị nhằm tối ưu hiệu quả kiểm soát các bệnh lý tuyến giáp.
Hệ thống xét nghiệm và chẩn đoán hiện đại: Hỗ trợ đánh giá chính xác chức năng tuyến giáp thông qua các xét nghiệm TSH, FT4, Anti-TPO, Anti-Tg kết hợp siêu âm tuyến giáp, giúp phát hiện sớm và theo dõi hiệu quả bệnh Hashimoto.
Theo dõi bệnh sát sao kết hợp tư vấn chế độ dinh dưỡng: Người bệnh được hướng dẫn tái khám định kỳ, điều chỉnh thuốc khi cần thiết và tư vấn chế độ dinh dưỡng, sinh hoạt phù hợp để duy trì chức năng tuyến giáp ổn định.
Thủ tục nhanh chóng, dịch vụ tiện ích: BVĐK Hồng Ngọc xây dựng quy trình thăm khám tinh gọn cùng đội ngũ lễ tân hỗ trợ nhiệt tình và đa dạng các dịch vụ trong khuôn viên bệnh viện, mang đến trải nghiệm khám chữa bệnh nhẹ nhàng. Năm 2023, Hồng Ngọc nhận được chứng chỉ ACHS International của Hội đồng Úc về Tiêu chuẩn chăm sóc sức khỏe, khẳng định tôn chỉ luôn lấy người bệnh là trung tâm.
9. Câu hỏi thường gặp về viêm giáp Hashimoto có nguy hiểm không (FAQ)
9.1. Viêm giáp Hashimoto có chữa khỏi hoàn toàn được không?
Hiện nay, chưa có phương pháp chữa khỏi hoàn toàn viêm giáp Hashimoto vì đây là bệnh tự miễn mạn tính. Tuy nhiên, người bệnh có thể kiểm soát tốt triệu chứng, duy trì chức năng tuyến giáp ổn định và phòng ngừa biến chứng nếu được theo dõi, điều trị đúng cách. [3]
9.2. Viêm giáp Hashimoto có phải uống thuốc suốt đời không?
Không phải tất cả người bệnh đều phải uống thuốc suốt đời. Trường hợp Hashimoto đã gây suy giáp thường cần điều trị bằng hormone tuyến giáp thay thế lâu dài. Ngược lại, những người chưa bị suy giáp có thể chỉ cần theo dõi định kỳ và dùng thuốc khi có chỉ định của bác sĩ. [2]
9.3. Viêm giáp Hashimoto có mang thai được không?
Phần lớn phụ nữ mắc Hashimoto vẫn có thể mang thai và sinh con khỏe mạnh nếu chức năng tuyến giáp được kiểm soát tốt trước và trong thai kỳ. Người bệnh nên khám chuyên khoa Nội tiết và theo dõi hormone tuyến giáp thường xuyên để giảm nguy cơ biến chứng cho mẹ và thai nhi. [5]
9.4. Viêm giáp Hashimoto có gây ung thư tuyến giáp không?
Hashimoto không phải là ung thư và đa số người bệnh không tiến triển thành ung thư tuyến giáp. Tuy nhiên, bệnh có thể đi kèm các nhân giáp hoặc bất thường tuyến giáp khác, vì vậy người bệnh nên khám và siêu âm định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường nếu có. [8]
Viêm tuyến giáp Hashimoto thường không nguy hiểm nếu được phát hiện sớm và điều trị đúng cách. Tuy nhiên, bệnh có thể tiến triển thành suy giáp và gây ảnh hưởng đến tim mạch, khả năng sinh sản, thai kỳ cũng như chất lượng cuộc sống nếu không được theo dõi thường xuyên. Vì vậy, người bệnh nên chủ động thăm khám ngay khi xuất hiện các dấu hiệu bất thường để được chẩn đoán và kiểm soát bệnh kịp thời.
Khi có các dấu hiệu nghi ngờ bệnh tuyến giáp, người bệnh nên thăm khám chuyên khoa Nội tiết để được chẩn đoán và can thiệp kịp thời. Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc với đội ngũ bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống chẩn đoán hiện đại là địa chỉ tin cậy giúp người bệnh quản lý và điều trị các bệnh lý tuyến giáp hiệu quả.
Nếu bạn đang gặp các vấn đề về tuyến giáp, đừng ngần ngại liên hệ Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc qua hotline 0916.987.366 để được hỗ trợ kịp thời.
Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Để biết chính xác tình trạng bệnh, người bệnh cần tới các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ trực tiếp thăm khám và tư vấn phác đồ điều trị hiệu quả.
Tài liệu tham khảo:
American Thyroid Association - Hashimoto’s Thyroiditis (Chronic Lymphocytic Thyroiditis or Autoimmune Thyroiditis). https://www.thyroid.org/hashimotos-thyroiditis/
Mayo Clinic - Hashimoto's disease. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hashimotos-disease/symptoms-causes/syc-20351855
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases - Hashimoto's Disease. https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/hashimotos-disease
Mayo Clinic - Hypothyroidism (underactive thyroid). https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hypothyroidism/symptoms-causes/syc-20350284
National Institute of Diabetes and Digestive and Kidney Diseases - Thyroid Disease & Pregnancy. https://www.niddk.nih.gov/health-information/endocrine-diseases/pregnancy-thyroid-disease
British Thyroid Foundation – Psychological symptoms and thyroid disorders. https://www.btf-thyroid.org/psychological-symptoms-and-thyroid-disorders
NHS - Underactive thyroid (hypothyroidism). https://www.nhs.uk/conditions/underactive-thyroid-hypothyroidism/
American Thyroid Association (ATA) – Hashimoto's Thyroiditis. https://www.thyroid.org/hashimotos-thyroiditis/
Cleveland Clinic - Hashimoto’s Disease. https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17665-hashimotos-disease
MedlinePlus – Thyroid Antibodies. https://medlineplus.gov/lab-tests/thyroid-antibodies/
American Thyroid Association – Thyroid Biopsy (FNA). https://www.thyroid.org/fna-thyroid-nodules/
