Nhờ sự hỗ trợ của laser femtosecond, các bệnh lý giác mạc ngày nay có thể được điều trị chính xác và an toàn hơn, kể cả những trường hợp hình thái giác mạc đã bị biến dạng. Đây cũng là thông điệp xuyên suốt tại Hội thảo: “Ứng dụng công nghệ trong ghép giác mạc và điều trị giác mạc chóp” vừa diễn ra tại BVĐK Hồng Ngọc, với sự tham gia của các chuyên gia đến từ Việt Nam và Nga.
Hiệu quả của công nghệ cao trong ghép giác mạc được thể hiện xuyên suốt các báo cáo khoa học tại hội thảo, từ tổng quan học thuật đến ứng dụng lâm sàng. Theo đó, TS.BS Vũ Thị Tuệ Khanh, chuyên gia hàng đầu Việt Nam về kết - giác mạc, đã đưa ra góc nhìn tổng quan về phẫu thuật ghép giác mạc, đồng thời nhấn mạnh cách tiếp cận hiện đại trong điều trị các bệnh lý này.
Hiện nay, ghép giác mạc được thực hiện theo nhiều kỹ thuật khác nhau, tùy thuộc vào vị trí và mức độ tổn thương. Ghép giác mạc toàn phần hay còn gọi là ghép xuyên (PK) được chỉ định khi tổn thương lan ra hết chiều dày giác mạc, toàn bộ giác mạc sẽ được thay thế bằng giác mạc hiến tặng. Trong khi đó, ghép giác mạc chọn lọc lớp (bao gồm DALK, DSAEK, DMEK và PDEK) chỉ thay thế phần mô bệnh, giữ nguyên các lớp giác mạc khỏe mạnh, giúp giảm nguy cơ thải ghép và rút ngắn thời gian hồi phục.
Đi sâu vào một trong những bệnh lý giác mạc phức tạp đang được quan tâm hiện nay, GS.TS.BS Yuri Yuryevich Kalinnikov, nhà khoa học uy tín đến từ Nga, tập trung phân tích chi tiết quy trình chẩn đoán và điều trị giác mạc chóp. Với đặc điểm lớp phía trước giác mạc bị vồng lên, người bệnh giác mạc chóp đặc biệt phù hợp với kỹ thuật ghép lớp trước và bảo tồn lớp nội mô lành phía sau nhằm tăng hiệu quả điều trị.
Song, với kỹ thuật thủ công trước đây, phẫu thuật viên phải bóc tách từng lớp mô dựa trên kinh nghiệm và cảm giác tay, trong khi độ dày giác mạc chỉ khoảng vài trăm micromet và cấu trúc mô rất mỏng manh, nhạy cảm. Chỉ một thao tác thiếu chính xác cũng có thể gây thủng giác mạc, thậm chí buộc phải loại bỏ toàn bộ giác mạc hiến tặng. Những rủi ro này cao hơn ở các trường hợp mắc bệnh lý như giác mạc chóp, khi giác mạc mỏng, giãn lồi và biến dạng. Đây chính là lý do khiến nhu cầu ứng dụng công nghệ cao trong ghép giác mạc trở thành xu hướng tất yếu.
Tại Trung tâm Mắt BVĐK Hồng Ngọc, việc ứng dụng công nghệ laser femtosecond đã tạo ra bước tiến quan trọng trong ghép giác mạc. TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh - Trưởng khoa Mắt cho biết: “Với hệ thống Femto LDV Z8, laser năng lượng thấp nhưng tần số phát xung cực cao, chúng tôi có thể tạo ra các mặt cắt mịn, ổn định và chính xác đến từng micromet. Điều này giúp quá trình tách lớp và tạo hình mảnh ghép trở nên an toàn hơn, giảm đáng kể các rủi ro thường gặp khi thao tác thủ công”.
Khác với kỹ thuật truyền thống, laser femtosecond kết hợp hệ thống OCT 3D cho phép bác sĩ quan sát cấu trúc giác mạc theo thời gian thực, phân biệt rõ từng lớp giác mạc và chủ động lập trình độ sâu cũng như phạm vi can thiệp. Việc chỉ loại bỏ phần mô bệnh lý trong khi giữ lại tối đa các lớp mô lành giúp giảm đáng kể nguy cơ thải ghép, đồng thời tạo nền tảng thuận lợi cho sự phục hồi thị lực bền vững. Những ưu điểm này đặc biệt có ý nghĩa trong điều trị giác mạc chóp, khi việc kiểm soát chính xác độ sâu can thiệp là yếu tố quyết định thành công của ca ghép.
Không dừng lại ở các nghiên cứu, những lợi ích của công nghệ đối với ghép giác mạc và điều trị giác mạc chóp đã được ghi nhận rõ ràng trong thực hành lâm sàng. Tại các bệnh viện lớn trên thế giới, trong đó có BVĐK Hồng Ngọc, phẫu thuật ghép giác mạc được triển khai như một phần trong chiến lược điều trị hiện đại, cá thể hóa với sự phối hợp chặt chẽ giữa chuyên môn y khoa và công nghệ tiên tiến.
Trường hợp được nhắc đến trong hội thảo là anh Đỗ Văn Bão (34 tuổi, Hưng Yên) mắc giác mạc chóp tiến triển nặng, thị lực suy giảm nghiêm trọng, hình ảnh nhìn thấy bị rung giật và méo mó. Với chỉ định ghép giác mạc lớp trước bằng laser, các bác sĩ đã loại bỏ chính xác phần mô giác mạc bệnh lý, đồng thời giữ lại các lớp mô lành phía sau. Chỉ vài ngày sau phẫu thuật, mảnh ghép đã có dấu hiệu liền với nền giác mạc nhận, thị lực của anh Bão từng bước được cải thiện, tình trạng hình ảnh rung giật giảm rõ rệt, phản ánh hiệu quả thực tế của kỹ thuật ghép giác mạc bằng công nghệ cao.
Từ các báo cáo khoa học đến những ca bệnh thực tế, laser femtosecond đang cho thấy vai trò ngày càng quan trọng trong việc nâng cao chất lượng ghép giác mạc tại Trung tâm Mắt BVĐK Hồng Ngọc. Việc kết hợp chuyên môn sâu rộng với công nghệ tiên tiến không chỉ giúp tăng độ an toàn và chính xác trong phẫu thuật, mà còn mở ra cơ hội phục hồi thị lực tốt hơn cho nhiều trường hợp trước đây được xem là rất khó hoặc tiềm ẩn nhiều rủi ro.
