U tuyến giáp lành tính là một trong những bệnh lý tuyến giáp phổ biến, gặp nhiều ở phụ nữ trung niên và người cao tuổi. Phần lớn các khối u lành tính không gây nguy hiểm đến tính mạng, tuy nhiên, nếu không được theo dõi và điều trị đúng cách, khối u có thể phát triển lớn, gây chèn ép vùng cổ và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Vậy u tuyến giáp lành tính là gì, dấu hiệu nhận biết ra sao và điều trị như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Tóm tắt thông tin nội dung:
U tuyến giáp lành tính là khối u không phải ung thư, thường phát triển chậm và ít gây nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu kích thước lớn có thể gây nuốt vướng, khó thở hoặc chèn ép vùng cổ.
Nguyên nhân có thể do: thiếu hoặc thừa i-ốt, tăng sinh mô tuyến giáp, viêm tuyến giáp mạn tính, nang tuyến giáp hoặc bướu giáp đa nhân.
Triệu chứng khi khối u lớn: sưng cổ, nuốt vướng, khó thở, khàn tiếng; một số trường hợp có biểu hiện cường giáp như sụt cân, tim nhanh, run tay.
U lành tuyến giáp đa số không nguy hiểm nhưng cần theo dõi định kỳ vì có thể gây chèn ép hoặc hiếm gặp nguy cơ ác tính. Người bệnh cần khám định kỳ 6–12 tháng/lần và duy trì lối sống lành mạnh, bổ sung dinh dưỡng hợp lý.
Chẩn đoán gồm: khám lâm sàng, xét nghiệm hormone tuyến giáp, siêu âm và chọc hút tế bào (FNA) để xác định bản chất khối u.
Điều trị tùy trường hợp: theo dõi định kỳ, dùng hormone, chọc hút nang, đốt sóng cao tần (RFA) hoặc phẫu thuật khi cần thiết.
1. U tuyến giáp lành tính là gì? Có nguy hiểm không?
U tuyến giáp lành tính là tình trạng xuất hiện một hoặc nhiều khối u (nhân giáp) có chứa chất rắn hoặc chất lỏng bên trong. Các khối u này có thể tồn tại dưới nhiều dạng như u tuyến giáp lành tính, viêm tuyến giáp, bướu giáp đa nhân hoặc nang tuyến giáp. Tỉ lệ mắc u tuyến giáp ở nữ giới cao hơn nam giới khoảng 15 - 20 lần.[1]
Phần lớn trường hợp u tuyến giáp là lành tính. Tuy nhiên bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng và được phát hiện chủ yếu do khám sức khỏe hoặc tình cờ qua siêu âm. Có khoảng 5 - 15% trường hợp có nguy cơ ác tính tùy đặc điểm nhân giáp và yếu tố nguy cơ của người bệnh nhưng không phải ung thư tuyến giáp. [2]
U tuyến giáp lành tính có nguy hiểm không?
Phần lớn u tuyến giáp lành tính không nguy hiểm và phát triển chậm, ít ảnh hưởng đến sức khỏe nếu được theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, khối u có thể phát triển lớn, gây chèn ép vùng cổ, nuốt vướng, khó thở hoặc ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp. Vì vậy, người bệnh vẫn nên khám và siêu âm định kỳ để theo dõi kích thước khối u cũng như phát hiện sớm các bất thường nếu có. [3]
U tuyến giáp lành tính thường phát triển chậm và ít gây nguy hiểm nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời
2. Các triệu chứng u tuyến giáp lành tính
U tuyến giáp lành tính thường không có triệu chứng rõ ràng. Trường hợp một vài khối u phát triển quá lớn sẽ có những biểu hiện như:
Phần cổ sưng lên, sờ thấy có u cục
Bệnh nhân cảm thấy khó thở hoặc nuốt nghẹn do u đè vào khí quản hoặc thực quản
Khàn giọng và ho khan kéo dài
Đau trong họng hoặc cổ
Một số trường hợp, do các u sản sinh ra nhiều thyroxine, một loại hormone của tuyến giáp thì có thể gây ra một số triệu chứng cường giáp như:
Tăng tiết mồ hôi
Giảm cân không rõ nguyên nhân
Luôn có cảm giác buồn nôn
Run tay
Nhịp tim thường nhanh và loạn nhịp
Những biểu hiện trên có thể là dấu hiệu của một vài bệnh khác nên ngay khi cảm thấy có bất thường, người bệnh cần đi khám ngay để được chẩn đoán bệnh chính xác nhằm đưa ra phương pháp điều trị kịp thời, hiệu quả. [3] [1]
Dấu hiệu nhận biết bệnh u tuyến giáp lành tính
3. Nguyên nhân gây u tuyến giáp lành tính
Nguyên nhân chính xác gây u tuyến giáp lành tính hiện vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy sự hình thành khối u có thể liên quan đến nhiều yếu tố như:
Thiếu hoặc thừa i-ốt: I-ốt là vi chất cần thiết cho quá trình sản xuất hormone tuyến giáp. Việc thiếu hoặc thừa i-ốt đều có thể làm tăng nguy cơ hình thành bướu giáp và nhân tuyến giáp. Người trưởng thành được khuyến nghị bổ sung khoảng 150 mcg i-ốt/ngày. [4]
Tiếp xúc với tia xạ vùng đầu - cổ: Tiếp xúc với tia xạ, đặc biệt trong thời thơ ấu hoặc do điều trị các bệnh lý vùng đầu cổ trước đây, có thể làm thay đổi cấu trúc và sự phát triển của tế bào tuyến giáp, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện các khối u tuyến giáp.
Ngoài ra, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ bao gồm: Bệnh lý béo phì, các hội chứng chuyển hóa,... [3]
Nguyên nhân gây u tuyến giáp lành tính
4. Những ai có nguy cơ cao bị u tuyến giáp lành tính?
U tuyến giáp lành tính có thể gặp ở nhiều đối tượng khác nhau, tuy nhiên nguy cơ mắc bệnh thường cao hơn ở các nhóm sau: [3] [5]
Hệ miễn dịch yếu: Sẽ khiến nội tiết tố của cơ thể thay đổi và làm tăng nguy cơ bị các bệnh lý về tuyến giáp
Tiền sử gia đình: Nếu trong gia đình có người mắc bệnh về tuyến giáp thì nguy cơ bạn mắc căn bệnh này sẽ cao hơn những người bình thường khác
Tiền sử bản nhân: Nếu bạn từng mắc bệnh về tuyến giáp hoặc đã từng làm phẫu thuật, xạ trị có gây ảnh hưởng đến tuyến giáp thì nguy cơ bị u lành tuyến giáp cũng cao hơn
Tác dụng phụ của thuốc: Sử dụng một số thuốc ức chế miễn dịch hay các loại thuốc kháng virus có khả năng bị u tuyến giáp. Ngoài ra, những người tiếp xúc với bức xạ hay trong các cuộc thử nghiệm hạt nhân cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người bình thường.
Phụ nữ trung niên: Phụ nữ có nguy cơ mắc u tuyến giáp cao hơn nam giới, đặc biệt trong độ tuổi trên 40, giai đoạn mang thai, sau sinh hoặc tiền mãn kinh do sự thay đổi hormone nội tiết. Bên cạnh đó, nguy cơ xuất hiện nhân tuyến giáp và bướu giáp cũng tăng dần theo tuổi tác.
Người thiếu hoặc thừa i-ốt: Chế độ ăn thiếu i-ốt kéo dài có thể khiến tuyến giáp phì đại và hình thành nhân giáp. Ngược lại, bổ sung quá nhiều i-ốt cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp.
Người thường xuyên căng thẳng, sinh hoạt thiếu khoa học: Stress kéo dài, thức khuya hoặc chế độ ăn uống không lành mạnh có thể ảnh hưởng đến hoạt động nội tiết và sức khỏe tuyến giáp.
U tuyến giáp lành tính có thể gặp ở nhiều đối tượng khác nhau
5. Các biện pháp chẩn đoán u lành tuyến giáp
Việc chẩn đoán u tuyến giáp giúp loại trừ khả năng gây ung thư và nắm bắt được tình hình sức khỏe, cũng như kiểm tra một số chức năng bình thường của tuyến giáp.
5.1. Chẩn đoán lâm sàng
Bác sĩ sẽ thăm khám vùng cổ và đánh giá các triệu chứng như:
Sờ thấy khối u hoặc vùng cổ sưng bất thường: Có thể phát hiện bằng tay hoặc quan sát thấy vùng cổ to lên không đối xứng.
Nuốt vướng, khó nuốt hoặc cảm giác chèn ép vùng cổ: Thường xảy ra khi khối u phát triển lớn và chèn vào thực quản.
Khàn tiếng kéo dài: Do khối u ảnh hưởng hoặc chèn ép dây thần kinh thanh quản.
Run tay, tim đập nhanh: Gặp trong trường hợp u tuyến giáp gây rối loạn hormone, dẫn đến tình trạng cường giáp.
Khối u di chuyển theo nhịp nuốt: Khi nuốt, khối u có thể di chuyển lên xuống theo thanh quản. Đây là dấu hiệu gợi ý tổn thương thuộc tuyến giáp.[5]
5.2. Chẩn đoán cận lâm sàng
Chẩn đoán cận lâm sàng u tuyến giáp giúp xác định chính xác bản chất khối u, đánh giá chức năng tuyến giáp và phân biệt u lành tính với u ác tính. Các phương pháp thường được sử dụng bao gồm:
Xét nghiệm hormone tuyến giáp: Đo nồng độ các hormone T3, T4 và TSH trong máu nhằm đánh giá hoạt động chức năng của tuyến giáp, phát hiện tình trạng cường giáp hoặc suy giáp nếu có. [3]
Siêu âm tuyến giáp: Là phương pháp chẩn đoán hình ảnh quan trọng, giúp xác định kích thước, số lượng, cấu trúc và đặc điểm của nhân tuyến giáp. Qua đó, bác sĩ có thể đánh giá nguy cơ ác tính của khối u và theo dõi tiến triển của bệnh.
Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA): Đây là kỹ thuật lấy mẫu tế bào từ khối u để xét nghiệm giải phẫu bệnh, giúp phân biệt chính xác u lành tính và u ác tính, từ đó định hướng phương pháp điều trị phù hợp. [1]
Phương pháp chọc hút tế bào để phân biệt chính xác u lành tính và u ác tính
6. U lành tuyến giáp có cần mổ không?
Phương pháp điều trị u tuyến giáp được lựa chọn tùy thuộc vào bản chất khối u, kích thước, tốc độ phát triển, triệu chứng lâm sàng và tình trạng sức khỏe của từng người bệnh. Không phải tất cả các trường hợp u tuyến giáp đều cần can thiệp. Những khối u nhỏ, lành tính và không gây triệu chứng thường chỉ cần theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, người bệnh có thể được chỉ định điều trị khi khối u phát triển nhanh, kích thước lớn gây chèn ép (nuốt vướng, khó thở, khàn tiếng), ảnh hưởng thẩm mỹ hoặc có dấu hiệu nghi ngờ ác tính trên siêu âm và tế bào học.
Đối với các trường hợp u lành tính có chỉ định can thiệp, đốt sóng cao tần RFA là phương pháp ít xâm lấn được áp dụng rộng rãi. Trong khi đó, với các khối u kích thước lớn, nghi ngờ ác tính hoặc đã được chẩn đoán ung thư tuyến giáp, người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật nội soi tuyến giáp qua đường tiền đình miệng hoặc phẫu thuật mổ mở khâu giấu sẹo. [3] [6]
ThS.BSNT Nguyễn Xuân Quang thực hiện nội soi tuyến giáp qua đương tiền đình miệng
7. Phương pháp điều trị u tuyến giáp lành tính hiệu quả tại Bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc
Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, người bệnh u tuyến giáp lành tính được thăm khám bởi đội ngũ chuyên gia Nội tiết giàu kinh nghiệm, kết hợp cùng hệ thống chẩn đoán hiện đại để đánh giá chính xác tình trạng bệnh và xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa.
Tùy vào kích thước khối u, triệu chứng lâm sàng và chức năng tuyến giáp, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp nhằm kiểm soát sự phát triển của khối u và hạn chế biến chứng.
Các phương pháp điều trị u tuyến giáp lành tính hiệu quả tại Bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc:
Theo dõi định kỳ: Với các khối u nhỏ, lành tính và chưa gây triệu chứng, người bệnh có thể chưa cần điều trị ngay mà chỉ cần tái khám, siêu âm tuyến giáp định kỳ để theo dõi sự thay đổi kích thước và phát hiện sớm các bất thường. [3]
Điều trị bằng hormone tuyến giáp: Một số trường hợp có thể được chỉ định sử dụng hormone tuyến giáp như levothyroxine nhằm hỗ trợ kiểm soát hoạt động của tuyến giáp và hạn chế sự phát triển của mô tuyến giáp. Mỗi người bệnh được bác sĩ đánh giá chi tiết các chỉ số chức năng tuyến giáp, đặc điểm khối u và cân nhắc tình trạng sức khỏe tổng thể để xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, đảm bảo sử dụng đúng liều lượng, duy trì chức năng tuyến giáp ổn định, hạn chế tác dụng không mong muốn và giảm nguy cơ tiến triển của khối u.
Đốt sóng cao tần (RFA): Đây là phương pháp can thiệp ít xâm lấn giúp làm giảm kích thước khối u bằng nhiệt mà không cần phẫu thuật mở. Phương pháp này có ưu điểm ít đau, hạn chế để lại sẹo, thời gian thực hiện nhanh, người bệnh có thể ra về trong ngày và vẫn bảo tồn tối đa chức năng tuyến giáp. Bác sĩ trực tiếp thực hiện là ThS.BSNT Đỗ Huy Hoàng, bác sĩ có kinh nghiệm trong can thiệp tuyến giáp và siêu âm định hướng thủ thuật, giúp đảm bảo độ chính xác cao trong quá trình đưa kim đốt vào khối u.
Phẫu thuật tuyến giáp: Phẫu thuật thường được chỉ định khi khối u lớn, phát triển nhanh, gây chèn ép thực quản hoặc khí quản, ảnh hưởng đến thẩm mỹ hoặc có nghi ngờ ác tính. ThS.BSNT. Nguyễn Xuân Quang - Trưởng khoa Tai mũi họng và Phẫu thuật đầu - cổ sẽ tư vấn phương pháp phẫu thuật phù hợp với từng trường hợp nhằm loại bỏ khối u hiệu quả và bảo tồn tối đa chức năng tuyến giáp.
Bên cạnh đa dạng các phương pháp điều trị, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc triển khai mô hình phối hợp chuyên khoa chặt chẽ giữa bác sĩ Nội tiết, Chẩn đoán hình ảnh và Phẫu thuật Đầu - cổ, giúp đánh giá toàn diện tình trạng khối u tuyến giáp và xây dựng hướng điều trị phù hợp cho từng người bệnh. Hệ thống chẩn đoán tại bệnh viện được trang bị nhiều công nghệ hiện đại như siêu âm độ phân giải cao, xét nghiệm hormone tuyến giáp và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu, hỗ trợ phát hiện sớm và phân biệt chính xác bản chất khối u.
Người bệnh khi phát hiện các dấu hiệu như khối vùng cổ, nuốt vướng, khàn tiếng kéo dài hoặc nghi ngờ bệnh lý tuyến giáp có thể đặt lịch thăm khám sớm qua hotline 0911.858.626 để được đánh giá và tư vấn hướng xử trí kịp thời. Việc thăm khám sớm tại hệ thống chuyên khoa đầy đủ giúp tối ưu hiệu quả điều trị và theo dõi lâu dài.
Các phương pháp điều trị u lành tuyến giáp tại Bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc
8. Một số câu hỏi thường gặp về u lành tuyến giáp
8.1. U tuyến giáp lành tính có thể phát triển thành ung thư được không?
Phần lớn u tuyến giáp lành tính không phát triển thành ung thư và thường tiến triển chậm. Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, khối u có thể xuất hiện các thay đổi bất thường theo thời gian. Vì vậy, người bệnh vẫn cần khám và siêu âm định kỳ để theo dõi kích thước, đặc điểm của khối u cũng như phát hiện sớm nguy cơ ác tính nếu có. [3]
8.2. U tuyến giáp lành tính có cần phẫu thuật không?
Không phải tất cả trường hợp u tuyến giáp lành tính đều cần phẫu thuật. Với các khối u nhỏ, không gây triệu chứng và không ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp, bác sĩ thường chỉ định theo dõi định kỳ bằng siêu âm. Phẫu thuật hoặc can thiệp điều trị thường được cân nhắc khi khối u phát triển lớn, gây chèn ép, ảnh hưởng đến thẩm mỹ hoặc nghi ngờ ác tính. [6]
8.3. Người bị u tuyến giáp lành tính nên khám định kỳ bao lâu một lần?
Người bệnh nên tái khám và siêu âm tuyến giáp định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ, thường khoảng 6 - 12 tháng/lần tùy kích thước và đặc điểm khối u. Việc theo dõi định kỳ giúp kiểm soát sự phát triển của u và phát hiện sớm các bất thường nếu có. [3]
8.4. Người bệnh u tuyến giáp lành tính nên ăn gì để đảm bảo sức khỏe?
Người bệnh nên bổ sung thực phẩm giàu i-ốt, selen, kẽm, rau xanh và trái cây tươi để hỗ trợ chức năng tuyến giáp. Đồng thời, cần hạn chế đồ ăn chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ, rượu bia và không tự ý bổ sung quá nhiều i-ốt khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.[7]
U tuyến giáp lành tính thường không nguy hiểm nhưng vẫn cần được theo dõi và điều trị đúng cách để hạn chế nguy cơ chèn ép hoặc ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người bệnh nên chủ động thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để được chẩn đoán chính xác và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.
Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc – Địa chỉ uy tín trong điều trị tuyến giáp toàn diện
Hotline: 0911.858.626
Địa chỉ:
Số 8 đường Châu Văn Liêm, Phường Từ Liêm, Thành phố Hà Nội
Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Để biết chính xác tình trạng bệnh, người bệnh cần tới các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ trực tiếp thăm khám và tư vấn phác đồ điều trị hiệu quả.
U tuyến giáp lành tính là một trong những bệnh lý tuyến giáp phổ biến, gặp nhiều ở phụ nữ trung niên và người cao tuổi. Phần lớn các khối u lành tính không gây nguy hiểm đến tính mạng, tuy nhiên, nếu không được theo dõi và điều trị đúng cách, khối u có thể phát triển lớn, gây chèn ép vùng cổ và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Vậy u tuyến giáp lành tính là gì, dấu hiệu nhận biết ra sao và điều trị như thế nào? Cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Tóm tắt thông tin nội dung:
U tuyến giáp lành tính là khối u không phải ung thư, thường phát triển chậm và ít gây nguy hiểm. Tuy nhiên, nếu kích thước lớn có thể gây nuốt vướng, khó thở hoặc chèn ép vùng cổ.
Nguyên nhân có thể do: thiếu hoặc thừa i-ốt, tăng sinh mô tuyến giáp, viêm tuyến giáp mạn tính, nang tuyến giáp hoặc bướu giáp đa nhân.
Triệu chứng khi khối u lớn: sưng cổ, nuốt vướng, khó thở, khàn tiếng; một số trường hợp có biểu hiện cường giáp như sụt cân, tim nhanh, run tay.
U lành tuyến giáp đa số không nguy hiểm nhưng cần theo dõi định kỳ vì có thể gây chèn ép hoặc hiếm gặp nguy cơ ác tính. Người bệnh cần khám định kỳ 6–12 tháng/lần và duy trì lối sống lành mạnh, bổ sung dinh dưỡng hợp lý.
Chẩn đoán gồm: khám lâm sàng, xét nghiệm hormone tuyến giáp, siêu âm và chọc hút tế bào (FNA) để xác định bản chất khối u.
Điều trị tùy trường hợp: theo dõi định kỳ, dùng hormone, chọc hút nang, đốt sóng cao tần (RFA) hoặc phẫu thuật khi cần thiết.
1. U tuyến giáp lành tính là gì? Có nguy hiểm không?
U tuyến giáp lành tính là tình trạng xuất hiện một hoặc nhiều khối u (nhân giáp) có chứa chất rắn hoặc chất lỏng bên trong. Các khối u này có thể tồn tại dưới nhiều dạng như u tuyến giáp lành tính, viêm tuyến giáp, bướu giáp đa nhân hoặc nang tuyến giáp. Tỉ lệ mắc u tuyến giáp ở nữ giới cao hơn nam giới khoảng 15 - 20 lần.[1]
Phần lớn trường hợp u tuyến giáp là lành tính. Tuy nhiên bệnh thường không có triệu chứng rõ ràng và được phát hiện chủ yếu do khám sức khỏe hoặc tình cờ qua siêu âm. Có khoảng 5 - 15% trường hợp có nguy cơ ác tính tùy đặc điểm nhân giáp và yếu tố nguy cơ của người bệnh nhưng không phải ung thư tuyến giáp. [2]
U tuyến giáp lành tính có nguy hiểm không?
Phần lớn u tuyến giáp lành tính không nguy hiểm và phát triển chậm, ít ảnh hưởng đến sức khỏe nếu được theo dõi đúng cách. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, khối u có thể phát triển lớn, gây chèn ép vùng cổ, nuốt vướng, khó thở hoặc ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp. Vì vậy, người bệnh vẫn nên khám và siêu âm định kỳ để theo dõi kích thước khối u cũng như phát hiện sớm các bất thường nếu có. [3]
U tuyến giáp lành tính thường phát triển chậm và ít gây nguy hiểm nếu được phát hiện sớm và điều trị kịp thời
2. Các triệu chứng u tuyến giáp lành tính
U tuyến giáp lành tính thường không có triệu chứng rõ ràng. Trường hợp một vài khối u phát triển quá lớn sẽ có những biểu hiện như:
Phần cổ sưng lên, sờ thấy có u cục
Bệnh nhân cảm thấy khó thở hoặc nuốt nghẹn do u đè vào khí quản hoặc thực quản
Khàn giọng và ho khan kéo dài
Đau trong họng hoặc cổ
Một số trường hợp, do các u sản sinh ra nhiều thyroxine, một loại hormone của tuyến giáp thì có thể gây ra một số triệu chứng cường giáp như:
Tăng tiết mồ hôi
Giảm cân không rõ nguyên nhân
Luôn có cảm giác buồn nôn
Run tay
Nhịp tim thường nhanh và loạn nhịp
Những biểu hiện trên có thể là dấu hiệu của một vài bệnh khác nên ngay khi cảm thấy có bất thường, người bệnh cần đi khám ngay để được chẩn đoán bệnh chính xác nhằm đưa ra phương pháp điều trị kịp thời, hiệu quả. [3] [1]
Dấu hiệu nhận biết bệnh u tuyến giáp lành tính
3. Nguyên nhân gây u tuyến giáp lành tính
Nguyên nhân chính xác gây u tuyến giáp lành tính hiện vẫn chưa được xác định hoàn toàn. Tuy nhiên, nhiều nghiên cứu cho thấy sự hình thành khối u có thể liên quan đến nhiều yếu tố như:
Thiếu hoặc thừa i-ốt: I-ốt là vi chất cần thiết cho quá trình sản xuất hormone tuyến giáp. Việc thiếu hoặc thừa i-ốt đều có thể làm tăng nguy cơ hình thành bướu giáp và nhân tuyến giáp. Người trưởng thành được khuyến nghị bổ sung khoảng 150 mcg i-ốt/ngày. [4]
Tiếp xúc với tia xạ vùng đầu - cổ: Tiếp xúc với tia xạ, đặc biệt trong thời thơ ấu hoặc do điều trị các bệnh lý vùng đầu cổ trước đây, có thể làm thay đổi cấu trúc và sự phát triển của tế bào tuyến giáp, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện các khối u tuyến giáp.
Ngoài ra, một số yếu tố có thể làm tăng nguy cơ bao gồm: Bệnh lý béo phì, các hội chứng chuyển hóa,... [3]
Nguyên nhân gây u tuyến giáp lành tính
4. Những ai có nguy cơ cao bị u tuyến giáp lành tính?
U tuyến giáp lành tính có thể gặp ở nhiều đối tượng khác nhau, tuy nhiên nguy cơ mắc bệnh thường cao hơn ở các nhóm sau: [3] [5]
Hệ miễn dịch yếu: Sẽ khiến nội tiết tố của cơ thể thay đổi và làm tăng nguy cơ bị các bệnh lý về tuyến giáp
Tiền sử gia đình: Nếu trong gia đình có người mắc bệnh về tuyến giáp thì nguy cơ bạn mắc căn bệnh này sẽ cao hơn những người bình thường khác
Tiền sử bản nhân: Nếu bạn từng mắc bệnh về tuyến giáp hoặc đã từng làm phẫu thuật, xạ trị có gây ảnh hưởng đến tuyến giáp thì nguy cơ bị u lành tuyến giáp cũng cao hơn
Tác dụng phụ của thuốc: Sử dụng một số thuốc ức chế miễn dịch hay các loại thuốc kháng virus có khả năng bị u tuyến giáp. Ngoài ra, những người tiếp xúc với bức xạ hay trong các cuộc thử nghiệm hạt nhân cũng có nguy cơ mắc bệnh cao hơn người bình thường.
Phụ nữ trung niên: Phụ nữ có nguy cơ mắc u tuyến giáp cao hơn nam giới, đặc biệt trong độ tuổi trên 40, giai đoạn mang thai, sau sinh hoặc tiền mãn kinh do sự thay đổi hormone nội tiết. Bên cạnh đó, nguy cơ xuất hiện nhân tuyến giáp và bướu giáp cũng tăng dần theo tuổi tác.
Người thiếu hoặc thừa i-ốt: Chế độ ăn thiếu i-ốt kéo dài có thể khiến tuyến giáp phì đại và hình thành nhân giáp. Ngược lại, bổ sung quá nhiều i-ốt cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp.
Người thường xuyên căng thẳng, sinh hoạt thiếu khoa học: Stress kéo dài, thức khuya hoặc chế độ ăn uống không lành mạnh có thể ảnh hưởng đến hoạt động nội tiết và sức khỏe tuyến giáp.
U tuyến giáp lành tính có thể gặp ở nhiều đối tượng khác nhau
5. Các biện pháp chẩn đoán u lành tuyến giáp
Việc chẩn đoán u tuyến giáp giúp loại trừ khả năng gây ung thư và nắm bắt được tình hình sức khỏe, cũng như kiểm tra một số chức năng bình thường của tuyến giáp.
5.1. Chẩn đoán lâm sàng
Bác sĩ sẽ thăm khám vùng cổ và đánh giá các triệu chứng như:
Sờ thấy khối u hoặc vùng cổ sưng bất thường: Có thể phát hiện bằng tay hoặc quan sát thấy vùng cổ to lên không đối xứng.
Nuốt vướng, khó nuốt hoặc cảm giác chèn ép vùng cổ: Thường xảy ra khi khối u phát triển lớn và chèn vào thực quản.
Khàn tiếng kéo dài: Do khối u ảnh hưởng hoặc chèn ép dây thần kinh thanh quản.
Run tay, tim đập nhanh: Gặp trong trường hợp u tuyến giáp gây rối loạn hormone, dẫn đến tình trạng cường giáp.
Khối u di chuyển theo nhịp nuốt: Khi nuốt, khối u có thể di chuyển lên xuống theo thanh quản. Đây là dấu hiệu gợi ý tổn thương thuộc tuyến giáp.[5]
5.2. Chẩn đoán cận lâm sàng
Chẩn đoán cận lâm sàng u tuyến giáp giúp xác định chính xác bản chất khối u, đánh giá chức năng tuyến giáp và phân biệt u lành tính với u ác tính. Các phương pháp thường được sử dụng bao gồm:
Xét nghiệm hormone tuyến giáp: Đo nồng độ các hormone T3, T4 và TSH trong máu nhằm đánh giá hoạt động chức năng của tuyến giáp, phát hiện tình trạng cường giáp hoặc suy giáp nếu có. [3]
Siêu âm tuyến giáp: Là phương pháp chẩn đoán hình ảnh quan trọng, giúp xác định kích thước, số lượng, cấu trúc và đặc điểm của nhân tuyến giáp. Qua đó, bác sĩ có thể đánh giá nguy cơ ác tính của khối u và theo dõi tiến triển của bệnh.
Chọc hút tế bào bằng kim nhỏ (FNA): Đây là kỹ thuật lấy mẫu tế bào từ khối u để xét nghiệm giải phẫu bệnh, giúp phân biệt chính xác u lành tính và u ác tính, từ đó định hướng phương pháp điều trị phù hợp. [1]
Phương pháp chọc hút tế bào để phân biệt chính xác u lành tính và u ác tính
6. U lành tuyến giáp có cần mổ không?
Phương pháp điều trị u tuyến giáp được lựa chọn tùy thuộc vào bản chất khối u, kích thước, tốc độ phát triển, triệu chứng lâm sàng và tình trạng sức khỏe của từng người bệnh. Không phải tất cả các trường hợp u tuyến giáp đều cần can thiệp. Những khối u nhỏ, lành tính và không gây triệu chứng thường chỉ cần theo dõi định kỳ. Tuy nhiên, người bệnh có thể được chỉ định điều trị khi khối u phát triển nhanh, kích thước lớn gây chèn ép (nuốt vướng, khó thở, khàn tiếng), ảnh hưởng thẩm mỹ hoặc có dấu hiệu nghi ngờ ác tính trên siêu âm và tế bào học.
Đối với các trường hợp u lành tính có chỉ định can thiệp, đốt sóng cao tần RFA là phương pháp ít xâm lấn được áp dụng rộng rãi. Trong khi đó, với các khối u kích thước lớn, nghi ngờ ác tính hoặc đã được chẩn đoán ung thư tuyến giáp, người bệnh có thể được chỉ định phẫu thuật nội soi tuyến giáp qua đường tiền đình miệng hoặc phẫu thuật mổ mở khâu giấu sẹo. [3] [6]
ThS.BSNT Nguyễn Xuân Quang thực hiện nội soi tuyến giáp qua đương tiền đình miệng
7. Phương pháp điều trị u tuyến giáp lành tính hiệu quả tại Bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc
Tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, người bệnh u tuyến giáp lành tính được thăm khám bởi đội ngũ chuyên gia Nội tiết giàu kinh nghiệm, kết hợp cùng hệ thống chẩn đoán hiện đại để đánh giá chính xác tình trạng bệnh và xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa.
Tùy vào kích thước khối u, triệu chứng lâm sàng và chức năng tuyến giáp, bác sĩ sẽ chỉ định phương pháp điều trị phù hợp nhằm kiểm soát sự phát triển của khối u và hạn chế biến chứng.
Các phương pháp điều trị u tuyến giáp lành tính hiệu quả tại Bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc:
Theo dõi định kỳ: Với các khối u nhỏ, lành tính và chưa gây triệu chứng, người bệnh có thể chưa cần điều trị ngay mà chỉ cần tái khám, siêu âm tuyến giáp định kỳ để theo dõi sự thay đổi kích thước và phát hiện sớm các bất thường. [3]
Điều trị bằng hormone tuyến giáp: Một số trường hợp có thể được chỉ định sử dụng hormone tuyến giáp như levothyroxine nhằm hỗ trợ kiểm soát hoạt động của tuyến giáp và hạn chế sự phát triển của mô tuyến giáp. Mỗi người bệnh được bác sĩ đánh giá chi tiết các chỉ số chức năng tuyến giáp, đặc điểm khối u và cân nhắc tình trạng sức khỏe tổng thể để xây dựng phác đồ điều trị cá thể hóa, đảm bảo sử dụng đúng liều lượng, duy trì chức năng tuyến giáp ổn định, hạn chế tác dụng không mong muốn và giảm nguy cơ tiến triển của khối u.
Đốt sóng cao tần (RFA): Đây là phương pháp can thiệp ít xâm lấn giúp làm giảm kích thước khối u bằng nhiệt mà không cần phẫu thuật mở. Phương pháp này có ưu điểm ít đau, hạn chế để lại sẹo, thời gian thực hiện nhanh, người bệnh có thể ra về trong ngày và vẫn bảo tồn tối đa chức năng tuyến giáp. Bác sĩ trực tiếp thực hiện là ThS.BSNT Đỗ Huy Hoàng, bác sĩ có kinh nghiệm trong can thiệp tuyến giáp và siêu âm định hướng thủ thuật, giúp đảm bảo độ chính xác cao trong quá trình đưa kim đốt vào khối u.
Phẫu thuật tuyến giáp: Phẫu thuật thường được chỉ định khi khối u lớn, phát triển nhanh, gây chèn ép thực quản hoặc khí quản, ảnh hưởng đến thẩm mỹ hoặc có nghi ngờ ác tính. ThS.BSNT. Nguyễn Xuân Quang - Trưởng khoa Tai mũi họng và Phẫu thuật đầu - cổ sẽ tư vấn phương pháp phẫu thuật phù hợp với từng trường hợp nhằm loại bỏ khối u hiệu quả và bảo tồn tối đa chức năng tuyến giáp.
Bên cạnh đa dạng các phương pháp điều trị, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc triển khai mô hình phối hợp chuyên khoa chặt chẽ giữa bác sĩ Nội tiết, Chẩn đoán hình ảnh và Phẫu thuật Đầu - cổ, giúp đánh giá toàn diện tình trạng khối u tuyến giáp và xây dựng hướng điều trị phù hợp cho từng người bệnh. Hệ thống chẩn đoán tại bệnh viện được trang bị nhiều công nghệ hiện đại như siêu âm độ phân giải cao, xét nghiệm hormone tuyến giáp và các kỹ thuật chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu, hỗ trợ phát hiện sớm và phân biệt chính xác bản chất khối u.
Người bệnh khi phát hiện các dấu hiệu như khối vùng cổ, nuốt vướng, khàn tiếng kéo dài hoặc nghi ngờ bệnh lý tuyến giáp có thể đặt lịch thăm khám sớm qua hotline 0911.858.626 để được đánh giá và tư vấn hướng xử trí kịp thời. Việc thăm khám sớm tại hệ thống chuyên khoa đầy đủ giúp tối ưu hiệu quả điều trị và theo dõi lâu dài.
Các phương pháp điều trị u lành tuyến giáp tại Bệnh viện đa khoa Hồng Ngọc
8. Một số câu hỏi thường gặp về u lành tuyến giáp
8.1. U tuyến giáp lành tính có thể phát triển thành ung thư được không?
Phần lớn u tuyến giáp lành tính không phát triển thành ung thư và thường tiến triển chậm. Tuy nhiên, trong một số ít trường hợp, khối u có thể xuất hiện các thay đổi bất thường theo thời gian. Vì vậy, người bệnh vẫn cần khám và siêu âm định kỳ để theo dõi kích thước, đặc điểm của khối u cũng như phát hiện sớm nguy cơ ác tính nếu có. [3]
8.2. U tuyến giáp lành tính có cần phẫu thuật không?
Không phải tất cả trường hợp u tuyến giáp lành tính đều cần phẫu thuật. Với các khối u nhỏ, không gây triệu chứng và không ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp, bác sĩ thường chỉ định theo dõi định kỳ bằng siêu âm. Phẫu thuật hoặc can thiệp điều trị thường được cân nhắc khi khối u phát triển lớn, gây chèn ép, ảnh hưởng đến thẩm mỹ hoặc nghi ngờ ác tính. [6]
8.3. Người bị u tuyến giáp lành tính nên khám định kỳ bao lâu một lần?
Người bệnh nên tái khám và siêu âm tuyến giáp định kỳ theo hướng dẫn của bác sĩ, thường khoảng 6 - 12 tháng/lần tùy kích thước và đặc điểm khối u. Việc theo dõi định kỳ giúp kiểm soát sự phát triển của u và phát hiện sớm các bất thường nếu có. [3]
8.4. Người bệnh u tuyến giáp lành tính nên ăn gì để đảm bảo sức khỏe?
Người bệnh nên bổ sung thực phẩm giàu i-ốt, selen, kẽm, rau xanh và trái cây tươi để hỗ trợ chức năng tuyến giáp. Đồng thời, cần hạn chế đồ ăn chế biến sẵn, nhiều dầu mỡ, rượu bia và không tự ý bổ sung quá nhiều i-ốt khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ.[7]
U tuyến giáp lành tính thường không nguy hiểm nhưng vẫn cần được theo dõi và điều trị đúng cách để hạn chế nguy cơ chèn ép hoặc ảnh hưởng đến chức năng tuyến giáp. Nếu xuất hiện các dấu hiệu bất thường hoặc thuộc nhóm nguy cơ cao, người bệnh nên chủ động thăm khám tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để được chẩn đoán chính xác và tư vấn phương pháp điều trị phù hợp.
Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc – Địa chỉ uy tín trong điều trị tuyến giáp toàn diện
Hotline: 0911.858.626
Địa chỉ:
Số 8 đường Châu Văn Liêm, Phường Từ Liêm, Thành phố Hà Nội
Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc chỉ có tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Để biết chính xác tình trạng bệnh, người bệnh cần tới các cơ sở y tế uy tín để được bác sĩ trực tiếp thăm khám và tư vấn phác đồ điều trị hiệu quả.
