Bị thải loại mảnh ghép sau 8 năm ghép giác mạc, người bệnh 33 tuổi đứng trước nguy cơ phải thay lại toàn bộ giác mạc. Tuy nhiên, các bác sĩ BVĐK Hồng Ngọc chỉ thay lớp nội mô bị tổn thương bằng kỹ thuật ghép giác mạc lớp chọn lọc, giúp bảo tồn tối đa phần giác mạc lành, giảm nguy cơ thải ghép và rút ngắn thời gian phục hồi.
Phương án nào cho những ca bị thải loại mảnh ghép sau ghép giác mạc?
Ở những người bệnh từng ghép giác mạc, lần phẫu thuật tiếp theo thường khó hơn do mô đã trải qua can thiệp trước đó và nguy cơ thải ghép cao hơn. Vì vậy, việc lựa chọn phương pháp điều trị không thể áp dụng theo một khuôn mẫu chung mà cần đánh giá chính xác lớp giác mạc bị tổn thương của từng người bệnh, từ đó có phương án điều trị cá thể hóa phù hợp.
Trường hợp của anh Lê Ngọc Sơn (33 tuổi) là một ví dụ điển hình. Anh từng bị tai nạn lao động tại Đài Loan khi gang nóng bắn vào mắt phải, gây bỏng giác mạc nghiêm trọng. Anh đã được ghép giác mạc xuyên để thay thế toàn bộ chiều dày giác mạc và duy trì thị lực ổn định trong suốt 8 năm.
Khoảng 2 năm gần đây, thị lực của anh Sơn suy giảm ngày càng rõ rệt, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt và công việc. “Mình đi làm về mệt, nhiều hôm thức khuya, cơ thể mệt mỏi kéo dài rồi mắt cứ thế mờ dần, đau nhức và viêm tái phát nhiều lần. Bệnh viện ở Đài Loan cũng không có hướng giải quyết tiếp theo nên mình quyết định về Việt Nam điều trị”, anh Sơn chia sẻ.
Tại BVĐK Hồng Ngọc, TS.BS Đinh Thị Hoàng Anh - Trưởng khoa Mắt đã trực tiếp thăm khám và chẩn đoán bệnh nhân bị thải loại mảnh ghép. Anh Sơn không thể đo thị lực bằng bảng thị lực tiêu chuẩn mà chỉ có thể đếm ngón tay ở khoảng cách 2 mét. Tuy nhiên, phần tổn thương chủ yếu nằm ở lớp giác mạc nội mô phía sau, trong khi các lớp giác mạc phía trước vẫn còn tương đối tốt. Phát hiện này trở thành cơ sở quan trọng để bác sĩ lựa chọn phương pháp ghép phù hợp cho lần điều trị thứ hai.
Ghép giác mạc lớp chọn lọc - hội chẩn cùng chuyên gia quốc tế, cá thể hóa phác đồ điều trị cho những ca phức tạp
Sau khi xác định phần tổn thương của mắt anh Sơn tập trung ở lớp nội mô, TS.BS Hoàng Anh đã hội chẩn cùng GS.TS.BS Kalinnikov Yury - Chuyên gia nhãn khoa hàng đầu Liên bang Nga để lựa chọn phương án xử lý triệt để phần giác mạc hỏng và hạn chế tối đa biến chứng.
Do giác mạc được cấu tạo từ nhiều lớp, nếu bệnh chỉ xuất hiện ở một hoặc một vài lớp, việc thay thế toàn bộ chiều dày giác mạc khiến phạm vi can thiệp rộng hơn mức cần thiết, người bệnh sẽ cần nhiều thời gian hơn để hồi phục và đối mặt với nguy cơ cao bị thải ghép hoặc loạn thị sau mổ.
Trên cơ sở đó, các bác sĩ quyết định phẫu thuật ghép giác mạc nội mô (DMEK), loại bỏ đúng phần tổn thương, đồng thời giữ nguyên lớp giác mạc còn lành. Đây là kỹ thuật ghép giác mạc lớp chọn lọc đang được áp dụng trong nhãn khoa hiện đại, hướng tới điều trị bảo tồn và can thiệp trúng đích. Việc giữ lại phần lớn giác mạc của chính người bệnh giúp hạn chế phản ứng miễn dịch và giảm đáng kể nguy cơ thải ghép sau mổ.
TS. BS Hoàng Anh chia sẻ: “Ghép giác mạc nội mô là một trong những kỹ thuật khó, bởi mảnh ghép nội mô chỉ dày khoảng 15 micron, mỏng hơn sợi tóc nhiều lần và phải thực hiện trên nền giác mạc đã hiến trước đó của bệnh nhân. Vì vậy, phẫu thuật viên phải thao tác chính xác và cẩn trọng trong từng bước vi phẫu để tránh tác động đến các mô xung quanh và đạt hiệu quả điều trị cao”.
Không chỉ kỹ thuật phẫu thuật, phương án gây mê cũng được cá thể hóa. Ê kíp phối hợp với khoa Gây mê hồi sức lựa chọn gây tê vùng chọn lọc thay vì gây mê toàn thân. Cách tiếp cận này giúp hạn chế các can thiệp không cần thiết và hỗ trợ người bệnh hồi phục nhanh hơn sau mổ.
Ca mổ diễn ra thành công. Nhờ phương án can thiệp đúng và hiệu quả, anh Sơn hồi phục nhanh và có thể sinh hoạt gần như bình thường ngay sau mổ. Tái khám sau 3 tuần, anh vui mừng cho biết: “Trước đây phải đưa bàn tay rất sát mắt mới nhìn thấy, còn bây giờ mình đã có thể nhìn được ở khoảng cách xa hơn rất nhiều. Thị lực cải thiện rõ rệt từng ngày”.
Theo bác sĩ Hoàng Anh, trường hợp của anh Sơn cho thấy điều quan trọng trong điều trị thải ghép giác mạc không phải lúc nào cũng là thay lại toàn bộ giác mạc, mà là đánh giá chính xác lớp mô bị tổn thương để lựa chọn kỹ thuật phù hợp. Việc chỉ thay lớp nội mô giúp bảo tồn tối đa giác mạc còn lành của người bệnh, giảm phản ứng miễn dịch, hạn chế nguy cơ thải ghép tái phát và tạo điều kiện phục hồi thị lực thuận lợi hơn.
Từ ca bệnh của anh Sơn, TS. BS Hoàng Anh khuyến cáo người bệnh sau ghép giác mạc cần tuân thủ lịch tái khám và sử dụng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ, ngay cả khi thị lực đang ổn định. Người bệnh cũng cần lưu ý những thay đổi bất thường như nhìn mờ, đỏ mắt, đau nhức, nhạy cảm với ánh sáng hoặc thị lực giảm. Đây có thể là những dấu hiệu cảnh báo vấn đề với mảnh ghép và cần được bác sĩ nhãn khoa kiểm tra sớm. Việc phát hiện và xử trí kịp thời có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ mảnh ghép và duy trì thị lực lâu dài.
Được chứng nhận chất lượng quốc tế ACHSI (Úc) và chứng nhận ngoại khoa toàn cầu RCS (Anh Quốc), Trung tâm Mắt - BVĐK Hồng Ngọc đã tiếp nhận và xử trí thành công nhiều ca bệnh giác mạc bao gồm cả những ca phức tạp ở người cao tuổi có nhiều bệnh lý nền, người phải ghép lại lần 2-3.
Với đội ngũ chuyên gia giàu kinh nghiệm cùng các sáng chế độc quyền về phẫu thuật giác mạc và đồng tử được Chính phủ Nga và Bộ Y tế công nhận, Trung tâm Mắt Hồng Ngọc hiện đang triển khai các kỹ thuật ghép giác mạc hiện đại theo hướng cá thể hóa và ít xâm lấn. Định hướng này giúp người bệnh được tiếp cận giải pháp điều trị phù hợp với từng tổn thương cụ thể, ưu tiên bảo tồn mô tự nhiên và nâng cao hiệu quả phục hồi sau phẫu thuật.
Đặt lịch khám tại Trung tâm Mắt - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, vui lòng liên hệ:
Hotline: 0919.489.258 - 0916.987.366
Địa chỉ: Khu C, Tầng 11 - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc Phúc Trường Minh - Số 8 Châu Văn Liêm, Từ Liêm, Hà Nội
Theo dõi fanpage của Trung tâm Mắt - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để biết thêm thông tin bổ ích khác: https://www.facebook.com/Trungtammat.BVHongNgoc
