Hậu COVID không ngửi được mùi là tình trạng mà hầu hết người nhiễm COVID-19 gặp phải. Đây cũng là dấu hiệu để nhận biết sớm, giúp phân biệt dễ dàng hơn với cúm thông thường. Tuy nhiên, tình trạng này có thể kéo dài ngay cả khi đã khỏi bệnh. Vậy hậu COVID-19 không ngửi được mùi kéo dài bao lâu?
Tình trạng hậu COVID-19 không ngửi được mùi
Mất khứu giác, vị giác là triệu chứng rất thường gặp ở người mắc COVID-19 và kéo dài cả sau khi khỏi bệnh. Theo thống kê, có đến 60 - 80% bệnh nhân bị thay đổi về mùi vị khi mắc bệnh và khoảng 10% mất mùi trong nhiều tuần. Thậm chí, một số F0 khỏi bệnh còn cảm thấy những mùi bình thường bỗng nhiên trở thành mùi thối, mùi kim loại.
Hội chứng biến đổi mùi này được gọi là rối loạn khứu giác (parosmia) - biến đối cảm nhận mùi. Các trường hợp mắc COVID-19 có thể được phục hồi khứu giác trong khoảng 3 tháng, nhiều trường hợp kéo dài hơn.
Vì sao COVID-19 ảnh hưởng đến khứu giác, vị giác?
Theo các chuyên gia y tế, chứng hậu COVID không ngửi được hay chứng rối loạn khứu giác xảy ra do virus đã làm hỏng các thụ thể khứu giác trong mũi và ảnh hưởng đến một số bộ phận của não liên quan mật thiết đến khứu giác.
Bình thường, mùi được tạo ra bởi các hợp chất trong mùi bay trong không khí và khi con người hít vào sẽ kích thích các thụ thể khứu giác. Sau đó, bộ não sẽ xử lý thông tin để tạo ra hình ảnh khứu giác.
Nhiễm COVID-19 hoặc giai đoạn sau khi khỏi bệnh, người bệnh sẽ bị mất khứu giác, rối loạn khứu giác là do:
- Một số thụ thể hóa học của mũi bị virus tấn công, khi đó chỉ còn một số thụ thể hoạt động nên não chỉ nhận được một phần dấu hiệu hóa học của mùi, không cảm nhận được đầy đủ nên sẽ dẫn đến mùi bị “méo”, biến dạng.
- Mặc dù các cảm biến trong mũi vẫn hoạt động nhưng một số bộ phận của não cần thiết cho khứu giác bị virus tấn công gây tổn thương sẽ không làm việc hiệu quả, không tiếp nhận và xử lý trọn vẹn thông tin tiếp nhận từ mũi dẫn đến rối loạn khứu giác hoặc mất mùi.
Nguyên nhân khiến người bệnh hậu COVID không ngửi được mùi, mất vị giác
Di chứng hậu COVID không ngửi được, mất khứu giác, vị giác do 3 nguyên chính gây nên, gồm:
Tắc nghẽn khe hở khứu giác
Nguyên nhân này gặp ở 95% bệnh nhân. Trong đó, khe hở khứu giác là những xương xoắn mũi thông với các ngách mũi và thông với các xoang lân cận tạo nên các đoạn hẹp. Nhiễm COVID-19 có thể khiến các khe này bị sưng tấy và tắc nghẽn do viêm. Từ đó, không cho không khí đi qua khiến cho người bệnh không ngửi được mùi. Tình trạng sưng, viêm có thể kéo dài cả sau khi khỏi bệnh gây nên di chứng hậu COVID mất khứu giác, vị giác.
Tổn thương tế bào khứu giác
Theo các chuyên gia, virus muốn tấn công tế bào của cơ thể thì trước tiên chúng cần phải có điểm bám dính để xâm nhập vào bên trong cơ thể con người. Điểm bám dính để virus Corona xâm nhập là các thụ protein enzyme chuyển đổi angiotensin (ACE-2).
Các thụ thể này có nhiều ở tế bào khứu giác và tế bào phổi. Vì thế, khi bị Covid-19, tế bào khứu giác bị tấn công đầu tiên, dẫn đến sưng nề và mất cân bằng trao đổi chất. Đây là nguyên nhân khiến người bệnh không ngửi được mùi hoặc bị rối loạn các loại mùi.
Dây thần kinh khứu giác bị tổn thương
Mặc dù dây thần kinh khứu giác không phải là nơi virus Corona bám dính trực tiếp, do không có thụ thể ACR-2 nhưng nó lại bị tổn thương gián tiếp do phản ứng viêm mạch máu nuôi dây thần kinh làm giảm tưới máu mô thần kinh. Phản ứng viêm này làm hại thần kinh, ngăn cản tín hiệu dẫn truyền của dây thần kinh khiến người bệnh không ngửi được mùi hoặc mùi bị rối loạn.
Còn đối với trường hợp mất vị giác hậu COVID thì nguyên nhân là do các tế bào biểu mô của lưỡi chứa nhiều thụ thể ACE-2 nên virus bám dính và tấn công gây tổn thương, khiến người bệnh không cảm nhận được vị của thức ăn.
Hậu COVID không ngửi được mùi kéo dài bao lâu?
Di chứng mất khứu giác, mất vị giác hậu COVID thường hết sau 10 đối với những bệnh nhân có triệu chứng nhẹ. Khoảng 88% người bệnh sẽ khỏi hoàn toàn sau khoảng 4 tuần kể từ khi xuất hiện triệu chứng nhiễm COVID-19. Một số khác sẽ bị mất vị giác, không ngửi được lâu hơn, kéo dài đến 40 ngày và đặc biệt có khoảng 5% người bệnh không cải thiện được tình trạng này trong một thời gian dài sau đó.
Tác hại của việc mất khứu giác đối với F0 khỏi bệnh
Mất khứu giác, vị giác ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống thường ngày của người bệnh.
Trước tiên, nó ảnh hưởng đến việc cảm nhận mùi vị của thức ăn, khiến bạn không còn cảm giác ngon miệng khi không nhận biết được mùi vị, món ăn nào cũng trở nên giống nhau rất nhàm chán.
Bên cạnh đó, mất khứu giác có thể gây hại cho sức khỏe của chính người bệnh. Ví dụ như bạn không ngửi được mùi khét, mùi khói của một đám cháy dẫn đến việc xảy ra hỏa hoạn, gây nguy hiểm cho tính mạng. Bạn không cảm nhận được thực phẩm đã bị hư hỏng nên vẫn ăn vào sẽ không tốt cho hệ tiêu hóa và sức khỏe.
Cần làm gì khi bị mất khứu giác, vị giác hậu COVID
Hậu COVID không ngửi được, mất khứu giác, vị giác ảnh hưởng rất lớn đến cuộc sống thường ngày và sức khỏe của người bệnh nên cần được điều trị từ sớm. Một số trường hợp nhẹ, triệu chứng này có thể tự khỏi sau vài ngày mà không cần điều trị. Một số khác nặng hơn, cần phải tiến hành điều trị để cuộc sống của người bệnh không bị đảo lộn.
Có thể áp dụng các cách sau:
Tập ngửi mùi
Với phương pháp này, người ta sẽ sử dụng 4 mùi cơ bản nhất để huấn luyện mũi. 4 mùi đó là: Hoa (hoa hồng), thơm (đinh hương hoặc hoa oải hương), trái cây (chanh) và nhựa (bạch đàn).
Khi thực hiện, người bệnh sẽ lấy từng mùi rồi đặt dưới mũi và hít thật sâu để cảm nhận trong khoảng 15 - 20 giây. Những mùi này thường được lấy ở dạng dầu hoặc mùi hương. Trong khi hít, người bệnh cố gắng ghi nhớ mùi hương đó như thế nào. Thậm chí hãy tưởng tượng hình ảnh những bông hoa hay mùi hương của chúng như thế nào.
Mỗi ngày, hãy thực hiện bài tập này 2 - 3 lần, luân phiên các mùi với nhau. Tình trạng mất khứu giác, mất vị giác sẽ được cải thiện sớm nếu bạn kiên trì thực hiện. Tuy nhiên, có những người phải mất 6 tháng, 1 năm mới cải thiện hoàn toàn.
Với trường hợp mất vị giác, bạn cũng thực hiện tương tự như bài tập ngửi bằng cách nếm một vài món ăn cơ bản có vị mặn, ngọt, chua, cay, đắng… để cảm nhận dần dần vị của món ăn.
Sử dụng thuốc
Một số trường hợp, thuốc xịt steroid se đem lại hiệu quả trong việc chữa mất khứu giác, vị giác. Tuy nhiên, việc sử dụng thuốc cần đặc biệt lưu ý, không tự ý dùng thuốc mà hãy tuân theo chỉ dẫn của bác sĩ.
Ngoài mất khứu giác, vị giác, hậu COVID còn để lại nhiều di chứng nặng nề như đau đầu, mất ngủ, trầm cảm, giảm ham muốn… Người bệnh nên đi khám từ sớm để ngăn ngừa những biến chứng có thể xảy ra.
Hiện tại, Bệnh viện Hồng Ngọc đã triển khai gói chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân hậu COVID-19 tại nhà và tại viện.
Gói chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân hậu COVID-19 tại nhà được thiết kế khoa học với 14 danh mục khám chi tiết, dựa trên sự tham vấn chuyên môn của các bác sĩ hàng đầu bệnh viện. Thêm vào đó, việc kết hợp hình thức tư vấn online, xét nghiệm tại nhà và thăm khám tại viện sẽ giúp khách hàng tiết kiệm chi phí, thời gian và công sức.
Ngoài các xét nghiệm, thăm khám cơ bản, gói dịch vụ chăm sóc sức khỏe hậu COVID-19 tại nhà của Hồng Ngọc còn cung cấp dịch vụ tư vấn dinh dưỡng, chế độ ăn riêng và hướng dẫn tập thở, vận động, hồi phục thể lực, giúp bệnh nhân sớm hồi phục.
Với gói chăm sóc sức khỏe cho bệnh nhân hậu COVID-19 tại viện, khách hàng có thể lựa chọn một 1 trong 3 gói khám bao gồm: cơ bản, nâng cao và chuyên sâu. Các danh mục khám được xây dựng toàn diện từ khám chuyên khoa (nội, dinh dưỡng, vật lý trị liệu), thăm dò chức năng (điện tâm đồ, do chức năng hô hấp, điện não đồ), chẩn đoán hình ảnh (siêu âm ổ bụng, siêu âm tim, chụp Xquang phổi, chụp CT ngực) đến xét nghiệm (công thức máu, đường máu, rối loạn đông máu…). Khách hàng sẽ được kiểm tra sức khỏe tổng quát nhất, giúp tầm soát toàn diện tình trạng sức khỏe hậu COVID-19. Từ đó bác sĩ sẽ đưa ra tư vấn về chế độ dinh dưỡng, nghỉ ngơi và làm việc khoa học để người bệnh sớm phục hồi.
Chăm sóc sức khỏe tại nhà – Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc
Tel: 0911 858 616 – 0947 616 006
Hotline cấp cứu 24/24: 1900 636 555
**Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Để biết chính xác tình trạng bệnh lý, bệnh nhân cần tới các bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý.
Theo dõi fanpage của Bệnh viện Hồng Ngọc TẠI ĐÂY để có thêm những thông tin hữu ích về sức khỏe và các chương trình ưu đãi hấp dẫn từ bệnh viện.
