Theo số liệu thống kê y tế, có tới 90% phụ nữ Việt Nam đang phải đối mặt với các bệnh lý phụ khoa, trong đó nhóm bệnh viêm nhiễm chiếm tỷ lệ áp đảo. Tỷ lệ này có thể còn cao hơn do nhiều chị em bị viêm phụ khoa nhẹ, ít triệu chứng nên không phát hiện ra bệnh. Vậy bị viêm phụ khoa nhẹ nên làm gì để điều trị, tránh nguy cơ biến chứng? Câu trả lời sẽ có trong bài viết dưới đây.
Tóm tắt thông tin quan trọng:
Viêm phụ khoa nhẹ là giai đoạn khởi phát của tình trạng nhiễm khuẩn hoặc nhiễm trùng tại các cơ quan sinh dục nữ như âm hộ, âm đạo, cổ tử cung và phần phụ.
Các dấu hiệu nhận biết bệnh ở giai đoạn nhẹ bao gồm ngứa vùng kín, dịch âm đạo thay đổi màu và mùi, đau rát khi quan hệ hoặc đi tiểu, rối loạn kinh nguyệt và đau râm ran vùng bụng dưới hay lưng.
Nguyên nhân gây bệnh viêm phụ khoa nhẹ thường bắt nguồn từ việc nhiễm nấm, vi khuẩn, thay đổi nội tiết tố, suy giảm sức đề kháng, hoặc do thói quen chăm sóc vùng kín chưa đúng cách và thực hiện thủ thuật phụ khoa không an toàn.
Điều cần làm khi bị viêm phụ khoa nhẹ là tuân thủ phác đồ sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ kết hợp với việc điều chỉnh lối sống, chế độ ăn uống và thói quen vệ sinh vùng kín khoa học.
Cách phòng ngừa viêm phụ khoa tái phát là cần vệ sinh vùng kín đúng cách, duy trì đời sống tình dục an toàn, thay mới quần lót sau 3-6 tháng, nói không với chất kích thích và chủ động khám phụ khoa định kỳ.
Viêm phụ khoa nhẹ tuy chưa nguy hiểm đến sức khỏe sinh sản ngay lập tức, nhưng rất dễ tiến triển gây các biến chứng nặng nề nếu không chữa kịp thời.
1. Viêm phụ khoa nhẹ là gì?
Viêm phụ khoa (viêm nhiễm phụ khoa) là thuật ngữ chỉ các bệnh lý do nhiễm khuẩn, nhiễm trùng ở cơ quan sinh dục nữ. Giai đoạn đầu của bệnh là viêm phụ khoa nhẹ, khi vi khuẩn bắt đầu gây viêm tại vùng kín.
Viêm phụ khoa nói chung và viêm phụ khoa nhẹ nói riêng có thể bao gồm các bệnh lý sau:
Viêm âm hộ: Là tình trạng sưng viêm, ngứa ngáy ở vùng da phía ngoài cơ quan sinh dục, bao gồm môi lớn, môi bé và tầng sinh môn do vi khuẩn hoặc kích ứng.
Viêm âm đạo: Là hiện tượng nhiễm trùng, tiết dịch bất thường và ngứa rát bên trong ống âm đạo, thường do sự mất cân bằng của vi khuẩn hoặc nấm gây ra.
Viêm cổ tử cung: Bệnh sẽ gây sưng nề, viêm nhiễm ở đoạn ống thông giữa âm đạo và tử cung, rất dễ chảy máu khi va chạm hoặc quan hệ tình dục.
Viêm phần phụ: Là tổn thương viêm nhiễm lan rộng ở các cơ quan sâu bên trong gồm vòi trứng, buồng trứng và các dây chằng quanh tử cung, có thể gây đau bụng dưới dữ dội.
2. Làm thế nào để phân biệt bị viêm phụ khoa nhẹ hay nặng?
Để phân biệt chính xác bạn bị viêm phụ khoa nhẹ hay viêm phụ khoa nặng có 2 cách sau:
Cách 1: Dựa vào triệu chứng: Dấu hiệu viêm phụ khoa nhẹ thường có triệu chứng mờ nhạt và ít xuất hiện. Tuy nhiên, khi bệnh tiến triển nặng, các triệu chứng xuất hiện thường xuyên hơn, ngứa ngáy tăng lên, kèm theo dịch tiết nhiều, có mùi hôi nồng. Ở nhiều chị em, viêm nhiễm nặng còn có thể gây chảy máu vùng kín.
Cách 2: Khám phụ khoa: Để xác định rõ giai đoạn bệnh, cách đơn giản nhất là khám phụ khoa. Qua các bước thăm khám và qua một vài xét nghiệm cần thiết, các bác sĩ có thể xác định chính xác tình trạng bệnh, nguyên nhân gây bệnh, từ đó đưa ra phương án điều trị hiệu quả.
Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ nên đi khám phụ khoa tổng quát định kỳ ít nhất 2 lần/năm (6 tháng/lần) để sớm phát hiện những bất thường tại vùng kín. Đặc biệt, trong trường hợp có các triệu chứng như ngứa âm đạo, dịch tiết bất thường và hay đau bụng dưới, hãy đến gặp các bác sĩ để được tư vấn chuyên khoa.
3. 5 dấu hiệu nhận biết viêm phụ khoa nhẹ
Khi bị viêm phụ khoa nhẹ, chị em có thể có một hoặc nhiều triệu chứng dưới đây:
Dấu hiệu 1: Ngứa vùng kín
Ngứa vùng kín là một trong những dấu hiệu điển hình của viêm phụ khoa nhẹ. Chị em có thể cảm thấy nóng rát ở vùng kín, xuất hiện mụn nước hoặc cảm giác lăn tăn như kiến bò. Tuy nhiên, ở giai đoạn nhẹ, các triệu chứng thường không rõ rệt, xuất hiện lúc có lúc không. Cảm giác ngứa thường tăng lên vào buổi tối hoặc những ngày mưa ẩm.
Dấu hiệu 2: Dịch âm đạo có mùi khó chịu
Dịch âm đạo bất thường là dấu hiệu thường gặp của viêm phụ khoa nhẹ. Ở phụ nữ khỏe mạnh, dịch âm đạo thường có màu trắng trong hoặc dạng dịch nhầy (vào thời điểm rụng trứng), mùi hơi ngai ngái. Khi bị vi khuẩn gây viêm tấn công, dịch âm đạo sẽ thay đổi về:
Màu sắc: Ngả vàng hoặc chuyển xanh, có màu nâu,...
Tính chất: Loãng hoặc có dạng bã đậu
Mùi: Mùi chua (nếu nhiễm nấm) và mùi hôi tanh (nếu nhiễm tạp khuẩn).
Dấu hiệu 3: Đau rát khi quan hệ tình dục
Viêm phụ khoa nhẹ có thể gây tổn thương vùng kín, như các “vết xước” ở âm hộ hoặc cổ tử cung. Thậm chí, nếu chị em gãi vùng kín cũng có thể gây ra tổn thương. Cảm giác đau rát sẽ xuất hiện mạnh mẽ khi có ma sát âm đạo/cổ tử cung (quan hệ tình dục) hoặc khi đi tiểu. Ngoài ra, viêm phụ khoa nhẹ còn có thể gây khô âm đạo, dẫn đến đau rát, khó chịu và giảm ham muốn khi quan hệ.
Dấu hiệu 4: Kinh nguyệt không đều và gia tăng cảm giác đau bụng kinh
Viêm phụ khoa nhẹ có thể làm thay đổi chu kỳ kinh nguyệt do môi trường phụ khoa bị ảnh hưởng, khiến tử cung và niêm mạc tử cung bị tổn thương - nguyên nhân chủ yếu gây đau bụng kinh dữ dội. Bệnh viêm nhiễm phụ khoa cũng có thể gây rong kinh, ra nhiều máu kinh, màu sắc máu kinh bất thường và mùi hôi hơn bình thường.
Dấu hiệu 5: Đau lưng, đau bụng dưới dù không phải trong ngày hành kinh
Viêm phụ khoa có thể gây đau lưng hoặc đau bụng dưới. Với những người có sức khỏe yếu, cơn đau âm ỉ vùng bụng dưới có thể xuất hiện thường xuyên ngay cả khi bệnh còn nhẹ, không chỉ trong kỳ kinh nguyệt.
4. Nguyên nhân gây bệnh viêm phụ khoa nhẹ
Viêm phụ khoa là bệnh mà nhiều chị em phụ nữ mắc phải và dễ tái phát. Những nguyên nhân gây viêm phụ khoa nhẹ bao gồm:
Nhiễm trùng nấm: Một số loại nấm như Candida albicans có thể gây viêm phụ khoa nhẹ. Đây là một tình trạng thường gặp và thường được gọi là viêm âm đạo nhiễm nấm hoặc "viêm âm đạo do nấm Candida".
Nhiễm trùng vi khuẩn: Các vi khuẩn như Gardnerella vaginalis, Escherichia coli và Streptococcus agalactiae có thể gây ra viêm phụ khoa nhẹ. Đây thường được gọi là viêm âm đạo vi khuẩn.
Tác động của hormone: Thay đổi hormone trong cơ thể như trong giai đoạn rụng trứng hoặc chu kỳ kinh nguyệt, sử dụng thuốc tránh thai hoặc mang thai có thể làm thay đổi môi trường âm đạo và gây ra viêm phụ khoa nhẹ.
Chăm sóc vùng kín chưa đúng cách: Việc sử dụng dung dịch vệ sinh không phù hợp, thụt rửa âm đạo sai cách, triệt lông ở những cơ sở thẩm mỹ kém chất lượng hoặc mặc quần lót thiếu thoáng khí cũng dễ làm vi khuẩn xâm nhập, gây viêm phụ khoa.
Sức đề kháng suy giảm: Do thiếu dinh dưỡng, áp lực công việc hoặc sử dụng các loại thuốc kháng sinh cũng là nguyên nhân khiến môi trường pH âm đạo không ổn định, tạo điều kiện cho nấm/vi khuẩn sinh sôi gây bệnh.
Ngoài ra, những người đã từng nạo phá thai quá nhiều hoặc thực hiện các thủ thuật phụ khoa tại cơ sở y tế kém chất lượng cũng có nguy cơ mắc viêm phụ khoa.
5. Viêm phụ khoa nhẹ nên làm gì?
Có một vài phương pháp để điều trị viêm phụ khoa nhẹ như sau:
5.1. Điều trị viêm phụ khoa nhẹ bằng thuốc
Sử dụng thuốc đặt hoặc kháng sinh đường uống trong là phương pháp điều trị thường thấy ở phụ nữ mắc viêm phụ khoa nhẹ. Khi đi khám phụ khoa, các bác sĩ sẽ dựa vào nguyên nhân gây bệnh mà đưa ra phác đồ điều trị hợp lý:
Với những chị em bị viêm phụ khoa do nấm, chỉ định dùng thuốc đặt âm đạo, tiêu diệt nấm và vi khuẩn.
Với người bị viêm âm đạo do thay đổi nội tiết tố, có thể sử dụng thuốc cân bằng nội tiết tố kết hợp kháng sinh để giảm viêm.
5.2. Thay đổi thói quen sống có tác động tích cực đến bệnh viêm phụ khoa nhẹ
Thói quen sống chưa khoa học và chăm sóc cô bé chưa đúng cách là nguyên nhân gây viêm phụ khoa. Với những trường hợp bị viêm phụ khoa nhẹ, việc điều chỉnh lối sống, cách sinh hoạt sao cho khoa học có thể giúp làm giảm triệu chứng bệnh. Dưới đây là những biện pháp mà các bác sĩ khuyến cáo:
Tập luyện thể dục thể thao nhẹ nhàng, thường xuyên
Giảm cân nếu bị thừa cân béo phì
Duy trì thói quen ăn uống lành mạnh: ăn nhiều rau xanh và hoa quả, hạn chế sử dụng mỡ động vật và đồ chiên rán
Vệ sinh vùng kín sạch sẽ hàng ngày bằng dung dịch vệ sinh dịu nhẹ, hạn chế thụt rửa âm đạo nếu không có chỉ định của bác sĩ.
Thay đồ lót hằng ngày và loại bỏ đồ lót đã mặc 6 tháng/lần.
Quan hệ tình dục an toàn, nhẹ nhàng và đảm bảo đã được bôi trơn đầy đủ để tránh làm tổn thương vùng kín.
6. Cách phòng ngừa viêm phụ khoa tái phát
Viêm phụ khoa là bệnh lý rất dễ tái phát nếu không được chăm sóc và bảo vệ đúng cách. Để chấm dứt "vòng lặp" bệnh lý này, các chuyên gia sản phụ khoa khuyến cáo chị em cần chủ động thực hiện nghiêm ngặt các biện pháp phòng ngừa từ thói quen sinh hoạt hàng ngày đến việc tầm soát y tế:
1. Vệ sinh vùng kín khoa học, đúng cách
Thói quen thụt rửa sâu, lạm dụng sản phẩm có chất tẩy rửa mạnh, nước hoa… vô tình phá hủy màng bảo vệ tự nhiên, làm thay đổi độ pH âm đạo và tạo điều kiện cho hại khuẩn bùng phát.
Vệ sinh vùng kín hàng ngày, đặc biệt là trong kỳ kinh nguyệt, trước và sau khi quan hệ tình dục bằng nước ấm sạch kết hợp xà phòng hoặc dung dịch vệ sinh dịu nhẹ không chỉ có tác dụng làm sạch mà còn giúp duy trì pH âm đạo khỏe mạnh.
2. Duy trì đời sống tình dục an toàn và lành mạnh
Quan hệ với tần suất quá dày đặc, quá mạnh hoặc thực hiện các tư thế quá khó rất dễ gây tổn thương niêm mạc âm đạo.
Bác sĩ khuyến cáo nên chung thủy với mối quan hệ một vợ một chồng (1:1), ưu tiên sử dụng bao cao su để phòng tránh lây nhiễm chéo và hạn chế tối đa các tác động mạnh bạo gây tổn thương "cô bé".
3. Lựa chọn đồ lót phù hợp và thay mới định kỳ
Môi trường nóng ẩm, bí bách là điều kiện thuận lợi để nấm và vi khuẩn phát triển. Do đó, chị em nên sử dụng quần lót vừa vặn, làm từ chất liệu cotton thoáng mát, thấm hút mồ hôi tốt; hạn chế các chất liệu bí bách như ren, da.
Lưu ý: Cần thay quần lót sạch thường xuyên hàng ngày và có thói quen làm mới, loại bỏ toàn bộ quần lót cũ sau mỗi 6 tháng sử dụng.
4. Nói không với các chất kích thích
Thuốc lá, rượu bia, cà phê hay các chất gây nghiện là tác nhân hàng đầu làm suy giảm hệ miễn dịch tổng thể, khiến cơ thể mất đi khả năng tự bảo vệ trước sự tấn công của các loại nấm, khuẩn phụ khoa. Hãy loại bỏ các chất này để duy trì một cơ thể khỏe mạnh từ bên trong.
5. Thăm khám và tầm soát các bệnh lý phụ khoa định kỳ
Tầm soát định kỳ là giải pháp tối ưu giúp phát hiện sớm mầm bệnh ngay từ giai đoạn khởi phát. Với những chị em có tiền sử viêm nhiễm, cần tuyệt đối tuân thủ lịch tái khám theo chỉ định riêng của bác sĩ.
7. Viêm phụ khoa nhẹ có cần đi khám bác sĩ không?
Dù viêm phụ khoa nhẹ ở giai đoạn khởi phát chưa gây nguy hiểm trực tiếp đến sức khỏe tổng quát và sức khỏe sinh sản, nhưng các bác sĩ khuyến cáo chị em không nên chủ quan. Để bảo vệ toàn diện sức khỏe sinh sản, chị em nên duy trì thói quen thăm khám phụ khoa định kỳ.
Đặc biệt, chị em cần chủ động đến gặp bác sĩ ngay lập tức nếu tình trạng viêm nhiễm nhẹ đi kèm với bất kỳ triệu chứng bất thường nào dưới đây:
Khí hư bất thường: Vùng kín ngứa ngáy, nóng rát liên tục; dịch âm đạo thay đổi rõ rệt (ra nhiều, đổi màu xanh, vàng hoặc có mùi hôi tanh khó chịu).
Đau đớn và xuất huyết bất thường: Xuất hiện cơn đau âm ỉ hoặc dữ dội ở vùng bụng dưới kéo dài; có hiện tượng đau rát hoặc chảy máu trong và sau khi quan hệ tình dục; chảy máu âm đạo bất thường ngoài chu kỳ hành kinh.
Rối loạn chu kỳ kinh nguyệt: Chu kỳ kinh gặp các vấn đề nghiêm trọng như rong kinh, kinh thưa (chu kỳ quá dài) hoặc đột ngột vô kinh.
Các dấu hiệu cảnh báo giai đoạn tiền mãn kinh: Vùng kín khô hạn, ngứa ngáy kéo dài và suy giảm ham muốn rõ rệt.
Các dấu hiệu viêm phụ khoa nhẹ ban đầu của viêm phụ khoa nhẹ có thể tiến triển rất nhanh thành các bệnh lý mãn tính, gây tắc vòi trứng, viêm lộ tuyến hoặc ảnh hưởng đến khả năng làm mẹ. Việc thăm khám sớm sẽ giúp xác định chính xác nguyên nhân để có phác đồ điều trị kịp thời, an toàn và dứt điểm.
8. Điều trị viêm phụ khoa nhẹ hiệu quả, thoải mái tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc
Nhiều chị em thắc mắc không biết cơ sở nào điều trị viêm phụ khoa nhẹ uy tín. Với hơn 25 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe, Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc là địa chỉ tin cậy của nhiều chị em phụ nữ trong việc khám và điều trị các bệnh lý phụ khoa.
Đội ngũ bác sĩ tham gia vào quá trình thăm khám và điều trị đều được đào tạo bài bản trong lĩnh vực Sản phụ khoa, có nhiều năm kinh nghiệm lâm sàng và từng công tác tại các bệnh viện tuyến đầu cả nước. Bên cạnh chuyên môn của bác sĩ, hệ thống trang thiết bị hiện đại cũng hỗ trợ hiệu quả trong quá trình chẩn đoán và theo dõi, giúp người bệnh được tư vấn phương án chăm sóc và điều trị phù hợp với tình trạng sức khỏe của mình.
Khoa Sản Phụ khoa - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc có đội ngũ nhân viên y tế được đào tạo bài bản, luôn quan tâm và giúp chị em giải đáp mọi thắc mắc. Khi đến khám phụ khoa tổng quát tại Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc, chị em sẽ được thăm khám riêng tư bởi 1 bác sĩ - 1 điều dưỡng, kết quả được bảo mật.
9. Câu hỏi thường gặp về tình trạng viêm phụ khoa nhẹ
Hãy cùng các bác sĩ chuyên khoa Sản phụ khoa của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc giải đáp những thắc mắc phổ biến về tình trạng viêm phụ khoa nhẹ để điều trị bệnh đúng cách, ngăn ngừa tái phát.
9.1. Viêm phụ khoa nhẹ có nguy hiểm không?
Viêm phụ khoa nhẹ là giai đoạn khởi phát của bệnh nên chưa thực sự nguy hiểm. Ở giai đoạn này, bệnh chủ yếu ảnh hưởng đến sinh hoạt và tâm lý, chưa tác động nhiều đến sức khỏe sinh sản. Tuy nhiên, đây là bệnh lý do nhiễm khuẩn nên nếu không được điều trị kịp thời và dứt điểm, bệnh có thể tiến triển nặng hơn. Vùng viêm có thể lan rộng, ảnh hưởng đến sức khỏe phụ khoa và khiến các triệu chứng ngày càng nghiêm trọng.
9.2. Ăn gì để hết viêm phụ khoa?
Chế độ dinh dưỡng khoa học có thể hỗ trợ cải thiện triệu chứng và nâng cao hiệu quả điều trị các bệnh lý phụ khoa, trong đó có viêm phụ khoa nhẹ. Người bệnh nên tăng cường rau xanh, trái cây ít đường, tỏi và sữa chua để tăng sức đề kháng, bổ sung lợi khuẩn và cân bằng môi trường pH vùng kín. Đồng thời, cần hạn chế thực phẩm cay nóng, nhiều đường, nhiều dầu mỡ và hải sản để tránh làm tình trạng viêm nhiễm, ngứa ngáy trở nên nghiêm trọng hơn.
Tóm lại, hiểu rõ nguyên nhân và biết cách xử lý khi bị viêm phụ khoa nhẹ chính là chìa khóa vàng để chị em bảo vệ toàn diện sức khỏe sinh sản và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm. Dù ở giai đoạn khởi phát, bệnh vẫn cần được can thiệp y khoa kịp thời thay vì tự ý điều trị tại nhà.
Nếu nhận thấy các dấu hiệu bất thường tại vùng kín, chị em hãy đến ngay Khoa Sản Phụ khoa - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc. Với đội ngũ chuyên gia Sản Phụ khoa giàu kinh nghiệm cùng mô hình khám chữa bệnh "1 bác sĩ đồng hành" riêng tư, bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc xây dụng phác đồ điều trị cá thể hóa, giúp tối ưu hiệu quả điều trị và mang đến trải nghiệm chăm sóc sức khỏe toàn diện cho mỗi khách hàng.
