Sa dây rốn là một tai biến sản khoa nguy hiểm ở giai đoạn cuối thai kỳ. Trường hợp này nếu không được phát hiện và cấp cứu kịp thời sẽ gây tác hại lớn tới sức khỏe của cả mẹ và bé.
Sa dây rốn là gì?
Sa dây rốn là tình trạng mà dây rốn nằm dưới hoặc nằm bên ngôi thai. Lúc này dây rốn sẽ sa xuống cổ tử cung, chui vào trong ống sinh trước cả thai nhi. Điều này khiến cho dây rốn bị chèn ép giữa thành xương chậu hoặc bị sa hản khỏi tử cung.
Thông thường dây rốn bị sa khi ối đã vỡ nhưng cũng có trường hợp nguy hiểm hơn là dây rốn bị sa khi bọc ối vẫn còn nguyên. Sa dây rốn là tình trạng rất thường gặp trong tháng cuối thai kỳ (sau tuần thai 38) với khoảng 1/10 ca sinh.
Đây là một cấp cứu hàng đầu trong sản khoa, có khả năng gây suy thai cấp vì việc cung cấp máu của dây rốn cho thai bị đình trệ do co thắt của các mạch máu dây rốn. Nếu không lấy thai ra ngay, có khả năng thai bị chết trong vòng 30 phút.
Sa dây rốn thường xảy ra ở giai đoạn nào?
Sa dây rốn thường xảy ra vào giai đoạn cuối của thai kỳ, khoảng sau tuần thứ 38 khi thai nhi bắt đầu di chuyển nhiều. Đặc biệt thường xuất hiện nhiều nhất ở quá trình chuyển dạ. Tình trạng này dễ gây suy thai khi mẹ chuyển dạ. Nếu không được xử lý kịp thời, thường là trong vòng 30 phút có thể gây nguy hiểm đối với thai nhi, thậm chí gây tử vong.
Đáng nói, hiện nay chưa có một biện pháp nào có thể nhăn chặn được tình trạng sa dây rốn ở thai phụ. Vì vậy, các bác sĩ khuyến cáo mẹ bầu cần kiểm tả và khám thai thường xuyên (nhất là trong những tháng cuối thai kỳ) để kịp thời phát hiện và xử lý những bất thường sản khoa.
Đăng ký dịch vụ thai sản trọn gói qua hotline: 0919 645 271 hoặc điền vào form dưới đây
Nguyên nhân gây sa dây rốn
Tình trạng sa dây rốn có thể xảy ra bởi nguyên nhân từ phía thai phụ, thai nhi hoặc ở phần phụ của thai:
Nguyên nhân từ thai phụ
Hầu hết sa dây rốn thường xảy ra ở những người đã sinh nở nhiều lần khiến sự bình chỉnh của ngôi thai không tốt gây nên tình trạng ngôi bất thường, có khối u tiền đạo, khung xương chậu bị méo hoặc hẹp…
Nguyên nhân từ phía thai nhi
Thai nhi gặp tình trạng ngôi bất thường (ngôi ngang, ngôi ngược…) do ngôi thai không tì được vào cổ tử cung làm dây rốn dễ bị sa hơn bình thường.
Nguyên nhân từ phần phụ của thai
Dây rốn dài bất thường, đa ối, rau bám thấp, ối vỡ đột ngột khiến dây rốn bị sa theo.
Có thể bạn quan tâm:
Đối tượng có nguy cơ cao bị sa dây rốn
Phụ nữ mang thai ai cũng có nguy cơ bị sa dây rốn. Tuy nhiên, nếu bạn là một trong những đối tượng dưới đây thì nguy cơ gặp phải tình trạng này sẽ cao hơn:
Mang song thai hoặc đa thai
Ngôi thai bất thường: ngôi ngang, ngôi mông
Dây rốn bám rìa dưới
Tử cung bất thường, nhau thai bám thấp
Sinh quá nhiều lần
Người có khung chậu hẹp hoặc khung chậu méo
Dây rốn quá dài
Vỡ ối đột ngột
Dấu hiệu nhận biết tình trạng sa dây rốn
Sa dây rốn là hiện tượng dây rốn (hay còn gọi là dây nhau) bị sa xuống trước ngôi thai, thường xảy ra từ tuần 38 trở đi hoặc nguy hiểm hơn là đúng vào thời điểm sau vỡ ối
Tình trạng này rất nguy hiểm khi cuống rốn bị chèn giữa thành chậu hông và ngôi thai, hoặc thậm chí sa hẳn ra khỏi âm đạo, gây suy thai cấp. Thai có thể sẽ chết trong khoảng 30 phút nêu không mổ lấy thai ra kịp thời. Một số dấu hiệu nhận biết tình trạng sa dây rốn thường gặp khi chuyển dạ như:
Nhìn thấy dây rốn bị sa xuống tử cung thông qua siêu âm
Nếu chưa vỡ ối, mẹ bầu cảm thấy có dây rốn ở trong âm đạo
Sau khi vỡ ối, mẹ bầu nhìn thấy được dây rốn thò ra ngoài âm đạo kèm theo nước ối hoặc nhân viên y tế nhìn thấy khi khám cho mẹ
Thai phụ cần làm gì khi bị sa dây rốn?
Khi cảm thấy có bất thường, mẹ bầu cần gọi xe cấp cứu ngay và thông báo khẩn cấp với nhân viên y tế về tình trạng sa dây rốn của mình. Mẹ bầu không nên đẩy dây rốn trở lại vào trong, đồng thời nên tránh ăn uống trước khi sinh vì khả năng cao mẹ sẽ phải sinh mổ. Ăn trước khi chuyển dạ có thể giúp mẹ đảm bảo sức khỏe và độ ebenf khi sinh, đồng thời đảm bảo an toàn cho mẹ và bé.
Trong khi chờ xe cấp cứu đến, mẹ cần lưu ý, nên duy trì ở tư thế úp mặt xuống sàn nhà với đầu gối quỳ gập, khuỷu tay và bàn tay úp để giảm rủi ro việc dây rốn bị chèn ép quá nhiều. Đặc biệt, đừng rặn đẻ trong tình huống này. Nếu cơ sở y tế cấp huyện không đủ điều kiện để mổ bắt thai thì cần nhanh chóng đưa thai phụ đến cơ sở y tế tuyến cao để kịp thời xử lý.
Điều trị sa dây rốn như thế nào?
Hiện nay, phương pháp điều trị sa dây rốn được sử dụng phổ biến nhất là truyền ối. Nhân viên y tế sẽ truyền dung dịch muối ở nhiệt độ phòng vào trong tử cung của mẹ trong giai đoạn chuyển dạ để có thể làm giảm áp lực khiến cho dây rốn bị nén lại.
Trường hợp dây rốn bị nén ít thì sản phụ sẽ được điều trị bằng cách tăng lượng oxy để làm tăng lượng máu được truyền qua dây rốn đến thai nhi. Trường hợp nặng, mẹ sẽ được theo dõi chặt chẽ để xử lý kịp thời nếu xảy ra biến chứng.
Nếu thai nhi có dấu hiệu suy thai hoặc nhịp tim giảm đột ngột thì mẹ sẽ được chỉ định mổ lấy thai ngay để cứu sống bé và bảo vệ sức khỏe của mẹ.
Sa dây rốn có thể gây biến chứng nguy hiểm, thậm chí cướp đi sinh mạng bé nhỏ của thai nhi nên mẹ cần khám thai định kỳ thường xuyên. Nhất là đối với những mẹ bầu nằm trong đối tượng có nguy cơ cao, từ tuần 38 mẹ nên đi kiểm tra thường xuyên. Để an toàn hơn, mẹ có thể lưu viện để được theo dõi sát sao cho đến khi sinh con an toàn.
Sa dây rốn thể ngăn ngừa được không?
Chưa có biện pháp cụ thể nào có thể ngăn ngừa hiện tượng sa dây rốn. Tuy nhiên, nếu bạn nằm trong nhóm những nguy cơ cao mắc sa dây rốn như đã nêu ở trên, sau tuần thứ 38 của thai kỳ bạn nên thường xuyên đến bệnh viện khám hoặc lưu trú lại viện để được xử trí kịp thời khi có chuyển dạ.
**Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không được tự ý mua thuốc để điều trị. Để biết chính xác tình trạng bệnh lý, người bệnh cần tới các bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý.
Theo dõi fanpage của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để biết thêm thông tin bổ ích khác
