Trong phẫu thuật xương khớp hiện đại, việc điều trị tổn thương cần kết hợp với kiểm soát đau hiệu quả và phục hồi chức năng sớm. Xu hướng này giúp người bệnh giảm bớt nỗi lo về đau đớn trong và sau phẫu thuật, an tâm điều trị, sớm lấy lại khả năng vận động.
Kiểm soát đau trong phẫu thuật xương khớp - “Chìa khóa” phục hồi vận động toàn diện
Với nhiều người bệnh, nỗi lo trước phẫu thuật xương khớp không chỉ là hiệu quả điều trị mà còn là cơn đau trong và sau mổ. Theo một nghiên cứu được công bố trên Thư viện Y khoa Quốc gia Hoa Kỳ (NLM), khoảng 80% bệnh nhân phẫu thuật gặp tình trạng đau sau mổ. Cơn đau không chỉ ảnh hưởng đến thể chất mà còn khiến người bệnh lo lắng, ngại vận động, trở thành rào cản rất lớn trong quá trình phục hồi chức năng.
Vì vậy, xu hướng phẫu thuật xương khớp hiện đại không đơn thuần hướng tới mục tiêu “sửa chữa” tổn thương mà còn chú trọng kiểm soát đau toàn diện giúp khôi phục vận động theo nguyên tắc: Hạn chế xâm lấn, giảm đau tối đa và phục hồi chức năng sớm. Tùy loại tổn thương, bác sĩ lựa chọn đường mổ và kỹ thuật can thiệp phù hợp, ưu tiên phương pháp ít xâm lấn, đường mổ nhỏ để xử lý chính xác tổn thương, đồng thời bảo tồn tối đa mô cơ và cấu trúc giải phẫu.
Trên nền tảng đó, chiến lược giảm đau được triển khai chủ động ngay từ trước và trong quá trình phẫu thuật, kết hợp gây mê, gây tê và thuốc giảm đau phù hợp theo từng giai đoạn, giúp kiểm soát đau hiệu quả, hạn chế tác dụng phụ và tạo điều kiện để người bệnh vận động sớm.
Vận động sớm là bước tiếp nối quan trọng trong quá trình điều trị. Ngay sau phẫu thuật, người bệnh được hướng dẫn chương trình phục hồi chức năng phù hợp với từng loại phẫu thuật, từng bước khôi phục tầm vận động và chức năng chi thể. Cách tiếp cận này không chỉ hạn chế tình trạng teo cơ, cứng khớp do bất động mà còn giúp người bệnh sớm trở lại sinh hoạt và vận động bình thường.
TS.BS Phạm Văn Cường phẫu thuật thay khớp háng
Theo TS.BS Phạm Văn Cường - Trưởng khoa Ngoại Tổng hợp, BVĐK Hồng Ngọc chia sẻ: “Đau trong và sau phẫu thuật gây ảnh hưởng đến tâm lý, khả năng vận động và tiến độ phục hồi của người bệnh. Vì vậy, kiểm soát đau cần được xây dựng thành kế hoạch xuyên suốt quá trình điều trị, từ thăm khám, đánh giá trước mổ, phẫu thuật đến chăm sóc hậu phẫu. Khi kiểm soát đau hiệu quả, người bệnh có thể vận động sớm hơn. Thực tế, với nhiều ca phẫu thuật thay khớp, bệnh nhân có thể đứng dậy, tập đi sau khoảng 24 giờ, tiếp tục phục hồi chức năng và từng bước trở lại sinh hoạt bình thường sau khoảng 1 tuần.”
Từ phẫu thuật đến phục hồi: Phác đồ giảm đau toàn diện giúp lấy lại vận động cho hàng nghìn ca bệnh
Tại BVĐK Hồng Ngọc, mỗi bệnh nhân đều được xây dựng kế hoạch giảm đau toàn diện, xuyên suốt trước - trong - sau mổ, tạo điều kiện vận động sớm và rút ngắn thời gian phục hồi. Hiệu quả này đã được minh chứng qua nhiều ca bệnh phẫu thuật xương khớp tại Hồng Ngọc: thay khớp gối, thay khớp háng, kết hợp xương, nội soi tái tạo dây chằng chéo,...
Một trong những trường hợp điển hình là chị Hương (49 tuổi, Hà Nội), nhập viện trong tình trạng gãy di lệch xương cánh tay và xương trụ trái gây đau đớn, mất vận động hoàn toàn. Đây là tổn thương phức tạp ở vùng khớp khuỷu, có nguy cơ ảnh hưởng dây thần kinh trụ nên cần phải phẫu thuật kết hợp xương gãy, đồng thời nắn chỉnh khớp khuỷu về đúng vị trí giải phẫu và bảo vệ tối đa dây thần kinh trụ.
Ngay trước phẫu thuật, đội ngũ bác sĩ đã xây dựng kế hoạch kiểm soát đau phù hợp, giúp chị Hương giảm lo lắng và thoải mái hơn trong quá trình điều trị. Sau mổ, bệnh nhân tiếp tục được kiểm soát đau kết hợp phục hồi chức năng sớm, dần lấy lại khả năng vận động.
“Trước khi mổ tôi rất lo vì nghĩ phẫu thuật xương chắc sẽ đau lắm. Nhưng khi mổ xong tôi bất ngờ vì cơn đau không như mình tưởng tượng, các bác sĩ kiểm soát đau rất tốt. Nhờ vậy tôi cảm thấy yên tâm và tự tin tập phục hồi chức năng hơn.” - Chị Hương chia sẻ.
Bệnh nhân Hương vui vẻ, tỉnh táo sau ca phẫu thuật kết hợp xương
Cũng nhờ được áp dụng phác đồ kiểm soát đau toàn diện mà ông Seaborn Wayne (72 tuổi, quốc tịch Úc) đã có thể vận động sớm sau ca phẫu thuật thay khớp háng. Chỉ 2 ngày sau mổ, ông đã hết đau, tự đứng dậy, đi lại nhẹ nhàng và bắt đầu chương trình phục hồi chức năng chuyên sâu.
Trước đó, ông Seaborn đến BVĐK Hồng Ngọc vì đau nhói vùng khớp háng mỗi khi đi lại, nhưng khi nghỉ ngơi gần như không đau nên ông nghĩ tình trạng của mình không nghiêm trọng. Qua thăm khám lâm sàng và chụp cộng hưởng từ, TS.BS Phạm Văn Cường chẩn đoán bệnh nhân bị thoái hóa khớp háng độ IV, kèm hoại tử chỏm xương đùi và tổn thương ổ cối, cần phải phẫu thuật thay khớp háng.
Ê kíp phẫu thuật đã cắt bỏ chỏm xương đùi bị hoại tử, thay thế bằng khớp háng nhân tạo có độ bền cao, tương thích với cơ thể, đồng thời tận dụng phần xương còn tốt để tái tạo vùng khuyết ổ cối, giúp phục hồi cấu trúc và tăng độ vững của khớp.
Bệnh nhân Seaborn tập phục hồi chức năng sau phẫu thuật thay khớp háng
“Tôi thực sự rất ngạc nhiên khi có thể đứng dậy và đi lại sớm như vậy sau phẫu thuật. Khi tập luyện tôi cũng không thấy đau đớn gì nên rất thoải mái và tự tin.” - ông Seaborn chia sẻ.
Ca bệnh của ông Seaborn, cùng với trường hợp chị Hương, cho thấy dù là gãy xương do chấn thương hay thoái hóa khớp tiến triển, mục tiêu của phẫu thuật xương khớp hiện đại không chỉ dừng ở việc xử lý tổn thương. Một ca mổ thành công còn cần được nối dài bằng kiểm soát đau toàn diện và phục hồi chức năng sớm, để người bệnh nhanh chóng lấy lại khả năng vận động và trở về cuộc sống thường ngày. Đây cũng là mục tiêu mà BVĐK Hồng Ngọc luôn hướng tới để mỗi hành trình điều trị trở nên nhẹ nhàng và hiệu quả hơn.
