Liệu pháp miễn dịch mở ra thêm cơ hội kiểm soát bệnh ung thư phổi giai đoạn tiến triển. Tuy nhiên, khi hệ miễn dịch bị kích hoạt quá mức, các phản ứng bất thường có thể xảy ra tại nhiều cơ quan, trong đó có những biến chứng hiếm gặp nhưng diễn tiến nhanh và đe dọa tính mạng.
Ho ra máu, xuất huyết toàn thân chỉ 12 giờ sau truyền thuốc
Chỉ 12 giờ sau khi truyền thuốc miễn dịch, nam người bệnh 59 tuổi bất ngờ ho ra máu tươi, đồng thời xuất hiện nhiều vị trí xuất huyết trên cơ thể. Trước đó, người bệnh được chẩn đoán ung thư phổi giai đoạn IV, mang đột biến gen hiếm KRAS Q61H và kèm hội chứng tăng bạch cầu ái toan cận ung thư.
Kết quả xét nghiệm khẩn cấp cho thấy số lượng tiểu cầu chỉ còn 1,17 G/L, thấp hơn hàng trăm lần so với mức bình thường. Đây là tình trạng giảm tiểu cầu nghiêm trọng, khiến người bệnh đứng trước nguy cơ xuất huyết nội tạng và các biến chứng đe dọa tính mạng.
Không dừng lại ở đó, người bệnh còn xuất hiện viêm tuyến giáp tự miễn - một phản ứng bất thường khác do hệ miễn dịch bị kích hoạt. Trong khi đó, tình trạng giảm tiểu cầu không đáp ứng với các phác đồ điều trị tiêu chuẩn, khiến việc kiểm soát biến chứng trở nên phức tạp.
PGS.TS.BS Nguyễn Thị Minh Phương - Trưởng khoa Ung bướu, BVĐK Hồng Ngọc Phúc Trường Minh cho biết, các tác dụng phụ liên quan đến liệu pháp miễn dịch có thể xuất hiện ở nhiều thời điểm khác nhau trong quá trình điều trị. Vì vậy, việc theo dõi sát và nhận diện sớm những dấu hiệu bất thường có ý nghĩa quan trọng trong đảm bảo an toàn cho người bệnh.
Hội chẩn đa chuyên khoa tìm hướng xử trí biến chứng hiếm
Trước tình trạng xuất huyết nghiêm trọng, người bệnh được thực hiện khẩn cấp các xét nghiệm chuyên sâu và hội chẩn đa chuyên khoa với sự tham gia của các bác sĩ chuyên khoa Ung bướu, Huyết học và Hồi sức tích cực.
Qua đánh giá toàn diện, ê-kíp bác sĩ nhận định tình trạng giảm tiểu cầu nhiều khả năng liên quan đến tác dụng phụ miễn dịch của thuốc. Đây là một biến chứng hiếm gặp nhưng có thể diễn tiến nhanh, đặc biệt nguy hiểm khi số lượng tiểu cầu giảm xuống mức quá thấp.
Bài toán lúc này không chỉ là kiểm soát tình trạng xuất huyết mà còn phải cân nhắc điều chỉnh toàn bộ chiến lược điều trị ung thư. Trước phản ứng miễn dịch bất thường, người bệnh được đánh giá không còn phù hợp để tiếp tục liệu pháp miễn dịch và cần chuyển sang hướng điều trị khác.
Sau hội chẩn, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Minh Phương cùng ê-kíp quyết định điều chỉnh phác đồ, kết hợp Eltrombopag và Rituximab nhằm kiểm soát tình trạng giảm tiểu cầu. Đây là hai thuốc có cơ chế tác động khác nhau, đòi hỏi bác sĩ phải theo dõi chặt chẽ liều lượng, đáp ứng điều trị cũng như nguy cơ biến chứng trong quá trình sử dụng.
Đối với trường hợp này, việc lựa chọn hướng điều trị không thể chỉ dựa trên một yếu tố riêng lẻ mà cần cân nhắc đồng thời tình trạng ung thư, đặc điểm sinh học của khối u, mức độ biến chứng, thể trạng và khả năng đáp ứng của người bệnh.
Bên cạnh hội chẩn nội viện, ê-kíp bác sĩ BVĐK Hồng Ngọc tiếp tục trao đổi chuyên môn với các chuyên gia tại Bệnh viện Đa khoa Cựu chiến binh Đài Bắc (Đài Loan - Trung Quốc) để củng cố đánh giá và thống nhất hướng điều trị. Phương án đưa ra được đánh giá phù hợp với tình trạng lâm sàng và mục tiêu kiểm soát biến chứng của người bệnh.
Cá thể hóa điều trị, kiểm soát biến chứng và duy trì hiệu quả điều trị ung thư
Sau 6 ngày áp dụng phác đồ mới, số lượng tiểu cầu của người bệnh tăng từ 1,17 G/L lên 97,4 G/L. Đến ngày thứ 13, chỉ số này đạt 235 G/L, trở về giới hạn bình thường.
Các biểu hiện xuất huyết được kiểm soát, chức năng tuyến giáp ổn định. Người bệnh đủ điều kiện xuất viện và tiếp tục được theo dõi theo kế hoạch.
Theo PGS.TS.BS Nguyễn Thị Minh Phương, những trường hợp xuất hiện biến chứng liên quan đến liệu pháp miễn dịch cần được đánh giá lại toàn diện, bởi việc xử trí không chỉ nhằm kiểm soát tác dụng phụ mà còn phải đảm bảo chiến lược điều trị ung thư tiếp theo phù hợp với từng người bệnh.
Với những ca bệnh phức tạp, hội chẩn đa chuyên khoa giúp các chuyên gia cùng đánh giá nhiều khía cạnh của bệnh, từ ung thư, biến chứng do điều trị đến các bệnh lý đi kèm, qua đó đưa ra quyết định điều trị phù hợp và kịp thời.
Tại BVĐK Hồng Ngọc Phúc Trường Minh, người bệnh ung thư được tiếp cận mô hình điều trị đa chuyên khoa, kết hợp giữa điều trị đặc hiệu, kiểm soát biến chứng và chăm sóc hỗ trợ. Bệnh viện đạt Chứng chỉ Tiêu chuẩn Chăm sóc sức khỏe quốc tế ACHSI (Úc) và Chứng chỉ toàn cầu của Hiệp hội Phẫu thuật Hoàng gia Anh (RCS), góp phần chuẩn hóa quy trình chăm sóc và an toàn người bệnh.
