Hẹp van động mạch chủ - 7 điều nhất định phải biết

Hẹp van động mạch chủ xảy ra khi van động mạch chủ bị thu hẹp và máu không thể lưu thông bình thường. Hẹp động mạch chủ khiến tâm thất trái phải bơm mạnh hơn để đẩy máu qua van động mạch chủ bị thu hẹp. Nắm vững 7 điều lưu cần lưu ý dưới đây giúp phòng ngừa và giảm nhẹ biến chứng của hẹp van động mạch chủ.

Hẹp van động mạch chủ là tình trạng gì?

Van động mạch chủ có chức năng giữ cho máu chảy từ buồng dưới bên trái của tim (tâm thất trái) đến động mạch chủ, động mạch chính đưa máu từ tim đến cơ thể. Khi van này bị thu hẹp hoặc tắc nghẽn gây cản trở lưu lượng máu di chuyển bình thường khiến các cơn đau ngực, khó thở xuất hiện gọi là hẹp van động mạch chủ.

Một số trường hợp hẹp van động mạch chủ bẩm sinh được gọi là van động mạch chủ hai vành.

3 cấp độ của hẹp van động mạch chủ bao gồm: Hẹp van động mạch chủ khít, vừa và nhẹ. Hẹp van động mạch chủ sẽ tăng biến chứng theo thời gian khi tim phải hoạt động mạnh hơn để đẩy máu qua van động mạch chủ đang bị thu hẹp. 

Hình ảnh mô tả về hở van động mạch chủ

Mức độ tiến triển và các triệu chứng của hẹp van động mạch chủ

Tốc độ tiến triển của hẹp van động mạch chủ ở mỗi người khác nhau, tùy thuộc vào thể trạng sức khỏe, các triệu chứng.

Có một số trường hợp, các triệu chứng hẹp van động mạch chủ có thể mất vài năm mới biểu hiện rõ ràng. Nếu chủ quan và không kịp thời can thiệp, bệnh có thể gây nguy cơ viêm nội tâm mạc, suy tim, cục máu đông, đột quỵ và tệ hơn là tử vong đột ngột.

Các triệu chứng hẹp van động mạch chủ có thể bao gồm:

• Tiếng tim không đều (tiếng thổi ở tim) được nghe qua ống nghe.
• Đau ngực (đau thắt ngực) hoặc tức ngực khi hoạt động.
• Ngất xỉu hoặc chóng mặt.
• Khó thở.
• Mệt mỏi.
• Khó ngủ.
• Rối loạn nhịp tim (đánh trống ngực, đập nhanh).
• Không tăng cân (chủ yếu ở trẻ bị hẹp van động mạch chủ)
• Mắt cá chân hoặc bàn chân bị sung.

Để được tư vấn và khám tim mạch tại Bệnh viện Hồng Ngọc, khách hàng vui lòng đăng ký tại đây:

Những nguy cơ làm tăng hẹp van động mạch chủ

• Chứng xơ vữa động mạch, sự tích tụ canxi trên van động mạch chủ là nguyên nhân chính khiến các mô van cứng và hẹp.
• Bệnh tim bẩm sinh: Trẻ sinh ra đã bị dị tật van động mạch chủ (van hai lá) có nguy cơ mắc chứng hẹp động mạch chủ cao hơn.
• Viêm nội tâm mạc: Viêm nội tâm mạc là một bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn ở van tim gây ra khi vi khuẩn từ một bệnh nhiễm trùng từ xa xâm nhập vào máu.
• Sốt thấp khớp: Biến chứng hiếm gặp này của viêm họng liên cầu khuẩn khiến mô sẹo hình thành trên van động mạch chủ có thể gây hỏng van tim.
• Thấp tim: Tình trạng này kéo theo các vấn đề khác như vôi hóa, xơ hóa, hẹp van động mạch chủ,…

Ngoài ra, một số yếu tố khác cũng làm tăng nguy cơ mắc hẹp van động mạch chủ, bao gồm:

• Tuổi tác: Theo thời gian, canxi bị tích tụ trên van làm hạn chế lưu lượng máu.
• Người bị tiểu đường, huyết áp và cholesterol cao dễ mắc các bệnh tim mạch.
• Tiền sử bị nhiễm trùng.
• Tiền sử xạ trị vùng ngực.

Chẩn đoán hẹp van động mạch chủ

Bác sĩ sẽ tiến hành kiểm tra tiền sử bệnh lý, tiền sử gia đình, lắng nghe tim của bệnh nhân để xác định nguyên nhân của hẹp van động mạch chủ bẩm sinh từ yếu tố di truyền hoặc liên quan tới các nguyên nhân khác. Các phương pháp được sử dụng để hỗ trợ quá trình chẩn đoán, bao gồm:

• Siêu âm tim hẹp van động mạch chủ: Nhằm đánh giá chi tiết về van và động mạch chủ.
• Điện tâm đồ: Giúp phát hiện tình trạng giãn các buồng tim, rối loạn nhịp tim.
• Chụp x-quang ngực: Quan sát chi tiết đặc điểm của tim, phổi và động mạch chủ.
• Chụp cộng hưởng từ (MRI), CT: Cung cấp hình ảnh về tim, van và động mạch chủ.
• Thông tim: Tuy ít được thực hiện hơn nhưng kỹ thuật này giúp xác định mức độ của hẹp van động mạch chủ.

Hẹp van động mạch chủ có chữa khỏi được không?

Hẹp van động mạch chủ có thể điều trị được, tùy vào mức độ nghiêm trọng của bệnh. Trường hợp không có triệu chứng, bác sĩ thường khuyến cao nên chăm sóc và theo dõi sức khỏe tại nhà.

1. Một số loại thuốc được chỉ định sử dụng như: thuốc làm loãng máu, thuốc điều trị rối loạn nhịp tim,...
2. Sửa van: Tạo hình van bằng bóng được sử dụng trong trường hợp tổn thương ít và mức độ hở van nhỏ. Bác sĩ sẽ sử dụng kỹ thuật đưa một ống thông có gắn quả bóng luồn vào một trong các động mạch, sau đó luồn qua tim. Khi quả bóng được bơm căng sẽ giúp mở rộng van động mạch chủ bị thu hẹp.
3. Thay van: Tiến hành thay thế van cũ bằng các loại van như:

• Van hiến tặng: Van này do người khác hiến tặng nội tạng và mô đã được đông lạnh. Thay thế bằng van hiến tặng bệnh nhân có thể không cần sử dụng thuốc làm loãng máu.
• Van động vật: Thường được làm từ mô động vật (lợn hoặc bò).
• Van cơ học: Được cấu tạo từ carbon nhiệt phân. Đây là hợp chất rất bền và dễ dàng tương thích với cơ thể. Người bệnh phải dùng thuốc chống loãng máu suốt đời để ngăn ngừa nguy cơ đột quỵ.
• Van sinh học: Van này có thể duy trì từ 15 -20 năm.

Tiên lượng của hẹp van động mạch chủ

Tiên lượng của hẹp van động mạch chủ còn phụ thuộc vào tình trạng bệnh, mức độ bệnh, tình trạng sức khỏe, tiền sử bệnh nền. Trong đó, có thể theo dõi qua 2 trường hợp:

• Không được điều trị: Khi phát hiện tình trạng hẹp van động mạch chủ, người bệnh lơ là hoặc bỏ qua việc điều trị sẽ dẫn tới khả năng nguy kịch cao. Theo thống kê, hầu hết bệnh nhân không được điều trị sẽ khó có thể qua khỏi trong vài năm.
• Trì hoãn điều trị: Việc trì hoãn điều trị sẽ khiến bệnh nhân bỏ lỡ thời điểm vàng đạt kết quả cao. Hẹp van động mạch chủ vẫn có thể được khắc phục nhưng việc trì hoãn điều trị khiến cho quá trình hồi phục mất nhiều thời gian hoặc không thể hồi phục hoàn toàn.

Bệnh nhân cần điều trị sớm để hồi phục nhanh và ngăn ngừa biến chứng nguy hiểm

Hẹp van động mạch chủ sống được bao lâu phụ thuộc vào quá trình chẩn đoán sớm và can thiệp kịp thời. Bên cạnh đó, việc lựa chọn phương pháp điều trị sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới thời gian, quá trình phục hồi cơ thể sau sửa chữa hoặc thay thế van động mạch. Phương pháp phẫu thuật mất nhiều thời gian nhất. Những người phẫu thuật thường nằm viện vài ngày và cần vài tuần hoặc để cơ thể trở lại bình thường.

Các phương pháp điều trị qua ống thông như tạo hình van bằng bóng có thời gian hồi phục ngắn hơn. Với những người có thể trạng sức khỏe tốt, sau khi phẫu thuật có thể ra về trong ngày.

Chủ động phòng ngừa

Một số cách được bác sĩ khuyên nên áp dụng như:

• Ngăn ngừa bệnh thấp khớp: Điều này đồng nghĩa với việc hạn chế khả năng nhiễm viêm họng liên cầu khuẩn (nguyên nhân dẫn tới hẹp van động mạch chủ).
• Giữ trái tim khỏe mạnh: Trao đổi với bác sĩ về các dịch vụ chăm sóc sức khỏe tim mạch, bao gồm việc kiểm soát huyết áp cao, béo phì, giữ mức cholesterol ổn định.
• Chăm sóc răng và nướu: Kiểm soát vấn đề nướu bị nhiễm trùng để ngăn nguy cơ viêm nội tâm mạc khiến hẹp van động mạch chủ thêm trầm trọng.

Xây dựng lối sống và tự chăm sóc tại nhà

Việc xây dựng lối sống lành mạnh giúp duy trì sức khỏe tim mạch ở mức tốt nhất, hạn chế tối đa các biến chứng.

• Ăn uống khoa học: Hạn chế thức ăn dầu mỡ, tăng cường rau xanh.
• Tập thể dục đều đặn.
• Tránh xa các chất kích thích (caffeine).
• Theo dõi sức khỏe và tái khám theo lịch của bác sĩ.
• Kiểm soát huyết áp, tiểu đường, cholesterol và các vấn đề về thận.
• Kiểm tra các vấn đề răng miệng sáu tháng một lần để ngăn ngừa viêm nội tâm mạc.

 Xây dựng chế độ ăn uống lành mạnh để phòng ngừa hẹp van động mạch chủ

Tóm lại, người bệnh không được chủ quan với hẹp van động mạch chủ. Chủ động phòng ngừa, kiểm soát và can thiệp kịp thời là cách tốt nhất đề kéo dài tuổi thọ. Chuyên khoa Tim mạch Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc quy tụ đội ngũ bác sĩ chuyên gia đầu ngành, giàu kinh nghiệm cùng hệ thống trang thiết bị hiện đại giúp khách hàng an tâm trong việc điều trị.

Thông tin liên hệ: Chuyên khoa Tim mạch – Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc

• 55 Yên Ninh, Ba Đình, Hà Nội
• Số 8 Châu Văn Liêm, Từ Liêm, Hà Nội
• Hotline tư vấn và đặt lịch khám: 0911 858 616

Lưu ý: Những thông tin cung cấp trong bài viết của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc mang tính chất tham khảo, không thay thế cho việc chẩn đoán hoặc điều trị y khoa. Người bệnh không được tự ý mua thuốc để điều trị. Để biết chính xác tình trạng bệnh lý, người bệnh cần tới các bệnh viện để được bác sĩ thăm khám trực tiếp, chẩn đoán và tư vấn phác đồ điều trị hợp lý.

Theo dõi fanpage của Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc để có thêm những thông tin hữu ích về sức khỏe và các chương trình ưu đãi hấp dẫn từ bệnh viện.