Đau bụng âm ỉ, dai dẳng - Điểm mặt những bệnh lý không thể chủ quan

Đau bụng trên rốn có thể là dấu hiệu của viêm loét dạ dày - tá tràng, viêm tụy cấp, trong khi đó đau bụng dưới rốn có thể là dấu hiệu của polyp đại trực tràng, viêm, ung thư đại trực tràng,... 

Các vị trí đau bụng cảnh báo điều gì?

Theo ThS.BS Lê Thị Vân Anh - Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa - Bệnh viện Đa khoa Hồng Ngọc - Phúc Trường Minh, đau bụng là triệu chứng khá phổ biến của nhiều bệnh lý tiêu hóa. Tùy vào các vị trí đau sẽ gợi ý các tổn thương khác nhau. ThS.BS Lê Thị Vân Anh chỉ ra 10 vị trí đau bụng có thể liên quan đến các bệnh lý tiêu hóa cần chú ý:

• Đau dữ dội toàn vùng bụng: Các cơn đau xuất hiện liên tục và dữ dội do thủng tạng rỗng, đau hoặc vỡ ruột thừa, viêm tụy cấp,…
• Đau thượng vị (vùng trên rốn): Đây là vị trí của các cơ quan dạ dày, tá tràng, gan trái và tụy. Nếu cơn đau đến từng cơn quằn quại, dữ dội có thể do viêm loét dạ dày - tá tràng, ung thư dạ dày,... Trường hợp  đau lan ra sau lưng, kèm buồn nôn và nôn nhiều, nên cảnh giác viêm tụy cấp hoặc tổn thương dạ dày nặng.
• Đau hạ vị (vùng dưới rốn): Chủ yếu liên quan đến các bệnh về đại trực tràng như viêm đại tràng, hội chứng ruột kích thích hoặc ung thư đại trực tràng.
• Đau quanh rốn: Thường liên quan đến các bệnh ruột non (viêm/ tắc ruột, nhiễm khuẩn đường ruột, ung thư,..), viêm loét đại tràng, viêm dạ dày ruột,… 

• Đau hạ sườn phải (vùng bụng bên phải thượng vị): Đây là vị trí của gan, túi mật và đại tràng góc gan. Cơn đau có thể do viêm gan, sỏi mật, viêm túi mật hoặc ung thư gan - mật.
• Đau hạ sườn trái (vùng bụng bên trái thượng vị): Gồm các cơ quan như dạ dày, lách, đại tràng góc lách. Đau ở vị trí này thường liên quan đến các bệnh như nhiễm trùng đại tràng xuống, đau dạ dày, viêm dạ dày,…
• Đau hông phải (vùng bụng bên phải ngang rốn): Thường liên quan đến các vấn đề về gan, túi mật, đại tràng phải như viêm gan, ung thư gan, sỏi mật, sỏi niệu quản phải, viêm túi mật,…
• Đau hông trái (vùng bụng bên trái ngang rốn): Thường liên quan đến các vấn đề về đại tràng trái như viêm đại tràng, ung thư đại tràng, sỏi niệu quản trái,…
• Đau hố chậu phải (vùng bụng bên phải hạ vị): Thường gặp trong viêm ruột thừa cấp - một cấp cứu ngoại khoa nếu không xử lý kịp có thể vỡ ruột thừa, gây viêm phúc mạc đe dọa tính mạng.
• Đau hố chậu trái (vùng bụng bên trái hạ vị): Cơn đau ở vị trí này có thể do viêm đại tràng Sigma hoặc ung thư đại tràng trái,…

Đau bụng: khi nào cần đi khám? 

Theo ThS.BS Lê Thị Vân Anh, đau bụng là triệu chứng phổ biến, dễ nhầm lẫn với các rối loạn tiêu hóa thông thường, do đó nhiều người bệnh chủ quan không thăm khám, dẫn tới bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị bệnh. 

“Người dân thường chủ quan với các cơn đau bụng âm ỉ, đến khi cơn đau quặn, kéo dài không chịu được mới đi khám. Tuy nhiên, khi cơn đau mạnh có nghĩa bệnh đã tiến triển nặng, việc điều trị lúc này sẽ phức tạp, khó khăn và tốn kém hơn.” - ThS.BS Lê Thị Vân Anh phân tích. 

Trường hợp của bệnh nhân L.T.S (65 tuổi) là một ví dụ điển hình. Bệnh nhân đau bụng âm ỉ quanh rốn và dưới rốn kéo dài 10 ngày, tự mua thuốc điều trị tại nhà vì nghĩ là rối loạn tiêu hóa thông thường. 

Tuy nhiên, khi thăm khám tại BVĐK Hồng Ngọc, bệnh nhân được chẩn đoán mắc ung thư trực tràng, khối u kích thước tới 5cm, bắt buộc phải can thiệp. May mắn, khối u chưa xâm lấn sâu, vẫn có thể thực hiện can thiệp cắt tách dưới niêm mạc - loại bỏ ung thư sớm trong nội soi tiêu hóa.

Tương tự, bệnh nhân T.V.N (77 tuổi) thi thoảng xuất hiện cơn đau quặn bụng không rõ nguyên nhân. Nghĩ mình bị đau dạ dày, bệnh nhân tự mua thuốc điều trị tại nhà. 

Tuy nhiên, chỉ 2 ngày sau, bệnh nhân phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng đau dữ dội, bụng chướng, nôn nhiều. Bệnh nhân N sau đó được chẩn đoán viêm tụy cấp mức độ nặng, nguyên nhân do sỏi ống mật chủ gây tắc đường mật, phải thực hiện can thiệp lấy sỏi. 

Qua đó, ThS.BS Lê Thị Vân Anh khuyến cáo, người dân tuyệt đối không được chủ quan với các triệu chứng đau bụng. Khi có tình trạng đau bụng, người dân cần theo dõi sát sao mức độ đau, tình trạng đau lan tỏa hay khu trú tại một vài điểm... Đồng thời, người dân cũng cần chú ý đến các dấu hiệu đi kèm khác như buồn nôn, nôn, chán ăn, rối loạn đại tiện, sốt, đi ngoài ra máu, vàng da, vàng mắt.... và chủ động thăm khám sớm để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.