Mới đây, Khoa Cơ xương khớp, BVĐK Hồng Ngọc tiếp nhận nam bệnh nhân 32 tuổi mắc Gút mạn tính, biến dạng nhiều khớp, cơ thể phù nề, tăng 20kg vì lạm dụng thuốc giảm đau trong thời gian dài.
Khoảng 10 năm trước, anh Đ.A (32 tuổi, Hà Nội) bắt đầu xuất hiện những cơn đau ở các khớp ngón chân, tay do Gút. Sau đó, bệnh nhân đau thêm nhiều khớp: khớp cổ chân, đầu gối, khuỷu tay... Dù vậy, do bận rộn với công việc, nghĩ mình còn trẻ, anh vẫn chủ quan và bỏ qua những dấu hiệu bất thường của cơ thể.
"Mỗi lần đau khớp, em đều ra hiệu thuốc mua thuốc giảm đau về uống. Chỉ sau vài ngày là cơn đau đã không còn, nên cứ tái phát là em lại tiếp tục uống. Đến khi đi khám, phát hiện suy tuyến thượng thận. Lúc này, em mới dừng uống thuốc giảm đau và quyết định tới khoa Cơ xương khớp của BVĐK Hồng Ngọc để thăm khám chuyên sâu…”, bệnh nhân Đ.A chia sẻ.
Khi đến khám tại Khoa Cơ xương khớp, BVĐK Hồng Ngọc, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Ngọc Lan ghi nhận bệnh nhân có nhiều cục sần (hạt tophi) gây biến dạng khớp: bàn ngón chân, cổ chân, khớp gối, bàn ngón tay, khuỷu tay và xuất hiện nhiều vị trí dưới da. Đặc biệt, các cục sần ở bàn chân đã phát triển với kích thước lớn, tiềm ẩn nguy cơ vỡ, nhiễm trùng và gây tổn thương khớp nghiêm trọng.
Ngoài ra, bệnh nhân còn có nhiều biểu hiện điển hình của hội chứng “giả Cushing” như tăng khoảng 20kg, cơ thể phù nề, mặt tròn, tích mỡ vùng bụng, da mỏng, teo cơ và có nhiều vết rạn da tím thâm quanh vùng bụng, đùi, bắp tay... Đây đều là những dấu hiệu gợi ý tình trạng lạm dụng thuốc giảm đau có chứa glucocorticoid kéo dài.
Qua khai thác tiền sử sử dụng thuốc, bệnh nhân đã tự ý dùng nhiều loại thuốc cùng lúc. Trong đó, có các thuốc giảm đau, chống viêm chứa glucocorticoid được sử dụng kéo dài mà không có chỉ định của bác sĩ.
"Glucocorticoid có tác dụng chống viêm, giảm đau rất mạnh nên giúp cắt nhanh cơn đau Gút, khiến bệnh nhân lầm tưởng bệnh đã khỏi và tiếp tục sử dụng nhiều lần mỗi khi cơn đau tái phát. Việc lạm dụng thuốc giảm đau kéo dài khiến người bệnh gặp phải hội chứng Cushing do thuốc, với nhiều biến chứng nguy hiểm: đục thủy tinh thể, tăng huyết áp, đái tháo đường, loãng xương…”, Phó giáo sư Ngọc Lan cho biết.
Với tình trạng hiện tại của bệnh nhân, bác sĩ đã xây dựng phác đồ điều trị toàn diện, kết hợp điều trị nội khoa và điều chỉnh chế độ ăn uống, vận động phù hợp để đảm bảo các mục tiêu chính: phòng tránh các đợt Gút cấp tái phát, điều trị hạ nồng độ axit uric theo mức mục tiêu, tránh vỡ các hạt tophi gây nhiễm khuẩn, ngăn chặn quá trình phá hủy khớp và tổn thương gan, thận. Đồng thời, kiểm soát tình trạng suy thượng thận và các bệnh lý đi kèm, nhằm hạn chế các biến chứng đe dọa tính mạng.
Khi tình trạng của bệnh nhân ổn định, có thể cân nhắc phẫu thuật loại bỏ các cục sần (tophi) có kích thước lớn, tại vị trí ảnh hưởng đến khả năng vận động, có nguy cơ cao gây vỡ, loét, nhiễm trùng và ảnh hưởng thẩm mỹ.
Sau một tháng điều trị, bệnh nhân Đ.A đáp ứng tốt với phác đồ, các triệu chứng cải thiện rõ rệt. Phó giáo sư Ngọc Lan cũng lưu ý bệnh nhân cần tiếp tục tuân thủ điều trị, không tự ý dùng thuốc giảm đau và tái khám đúng hẹn.
Ca bệnh trên là một minh chứng điển hình cho những hệ lụy nghiêm trọng từ việc lạm dụng thuốc glucocorticoid nhằm mục đích giảm đau trong thời gian dài. Qua trường hợp này, PGS.TS.BS Nguyễn Thị Ngọc Lan (Khoa Cơ xương khớp, BVĐK Hồng Ngọc) cũng khuyến cáo, người bệnh tuyệt đối không tự ý mua thuốc giảm đau để điều trị các bệnh lý cơ xương khớp hoặc tin vào các sản phẩm được quảng cáo là "thần dược" chữa đau xương khớp.
Khi xuất hiện các cơn đau xương khớp, người bệnh nên đến cơ sở chuyên khoa để được thăm khám, xác định đúng nguyên nhân và điều trị kịp thời, tránh các biến chứng nguy hiểm do chậm trễ điều trị và do dùng thuốc không đúng.
